Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thời điểm bắt đầu, giai đoạn đầu tiên của một quá trình, sự vật, sự việc: "Khởi thủy" chỉ thời khắc hay giai đoạn khởi nguyên, nguồn cội của một sự tồn tại, một lịch sử, hay một sự phát triển nào đó.
   • Nguyên thủy, buổi ban đầu: "Khởi thủy" còn mang nghĩa chỉ thời kỳ xa xưa nhất, thuở sơ khai.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Theo truyền thuyết, khởi thủy của dân tộc là thời đại các Vua Hùng. (Theo truyền thuyết, buổi ban đầu của dân tộc là thời đại các Vua Hùng.)
  • Giai đoạn khởi thủy của vũ trụ vẫn còn là một bí ẩn lớn đối với khoa học. (Giai đoạn khởi nguyên của vũ trụ vẫn còn là một bí ẩn lớn đối với khoa học.)
  • Anh ấy nghiên cứu về khởi thủy của ngôn ngữ loài người. (Anh ấy nghiên cứu về nguồn gốc của ngôn ngữ loài người.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "từ khởi thủy": từ thuở ban đầu, từ nguyên thủy.

  • Từ khởi thủy, con người đã biết sử dụng lửa. (Từ thuở ban đầu, con người đã biết sử dụng lửa.)

• "thuở khởi thủy": thời kỳ khởi nguyên, thời kỳ đầu tiên.

  • Thuở khởi thủy của Trái Đất là một thời kỳ hỗn mang. (Thời kỳ khởi nguyên của Trái Đất là một thời kỳ hỗn mang.)

Biến thể và từ gần giống

• Khởi nguyên (danh từ): nguồn gốc đầu tiên, nguyên nhân ban đầu. Từ này gần nghĩa với "khởi thủy" nhưng thường thiên về chỉ nguyên nhân sâu xa hơn.

  • Tìm hiểu khởi nguyên của chiến tranh. (Tìm hiểu nguồn cội của chiến tranh.)

• Ban sơ (tính từ/danh từ): lúc mới bắt đầu, còn ở trạng thái nguyên thủy, đơn giản.

  • Vũ trụ trong thời kỳ ban sơ. (Vũ trụ trong thời kỳ nguyên thủy.)

Từ đồng nghĩa

• Buổi đầu: lúc mới bắt đầu.
• Thuở ban đầu: thời kỳ mới hình thành.
• Nguyên thủy: ở thời kỳ đầu tiên, xa xưa nhất.

Từ trái nghĩa

• Hậu kỳ: giai đoạn sau, giai đoạn cuối.
• Kết thúc: điểm cuối cùng.
• Tận cùng: điểm cuối cùng, cùng cực.

Lưu ý sử dụng

• "Khởi thủy" là một từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, thường được dùng trong văn viết, các văn bản học thuật, nghiên cứu hoặc diễn ngôn về lịch sử, triết học, vũ trụ học. Trong văn nói hàng ngày, người ta thường dùng các từ thuần Việt như "lúc đầu", "ban đầu", "thuở ban sơ" thay thế.
• Từ này thường đóng vai trò làm danh từ, có thể kết hợp với các danh từ khác (như "giai đoạn", "thời kỳ") để tạo thành cụm danh từ.

1. Đầu tiên, trước hết: Giai đoạn khởi thủy.