kiệt

Thân thiện

Người chủ quán cư xử kiệt với khách hàng.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Bủn xỉn, keo kiệt: Chỉ tính cách của người không muốn tiêu tiền hoặc cho đi thứ gì, ngay cả khi họ có khả năng.
   • Hết sạch, cạn kiệt: Chỉ trạng thái không còn lại chút gì, đã được sử dụng hoặc tiêu hao hoàn toàn.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa bủn xỉn):

  • Ông ấy nổi tiếng là người rất kiệt. (Ông ấy nổi tiếng là người rất bủn xỉn.)
  • Đừng có kiệt với người thân như vậy. (Đừng có keo kiệt với người thân như vậy.)

• Tính từ (nghĩa hết sạch):

  • Sau chuyến du lịch, tôi đã kiệt tiền. (Sau chuyến du lịch, tôi đã hết sạch tiền.)
  • Mùa khô khiến nhiều con suối trở nên khô kiệt. (Mùa khô khiến nhiều con suối trở nên cạn kiệt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Kiệt đến nỗi...": Một cách nói nhấn mạnh sự bủn xỉn đến mức cực đoan.

  • Kiệt đến nỗi đếm từng quả cà muối. (Keo kiệt đến mức đếm từng quả cà muối.)

• "Khô kiệt": Cụm từ thường dùng để mô tả nguồn nước (giếng, suối, sông) đã cạn hoàn toàn.

  • Giếng làng đã khô kiệt vì hạn hán kéo dài. (Giếng làng đã cạn khô vì hạn hán kéo dài.)

Biến thể và từ gần giống

• Keo kiệt (tính từ): Cùng nghĩa với "kiệt" (bủn xỉn), thường dùng phổ biến hơn.

  • Tính tình keo kiệt khiến anh ấy mất nhiều bạn bè. (Tính tình bủn xỉn khiến anh ấy mất nhiều bạn bè.)

• Kiệt quệ (tính từ): Ở trong tình trạng suy sụp, hao mòn, cạn kiệt cả về sức lực lẫn tài nguyên (thường dùng ở phạm vi rộng hơn).

  • Nền kinh tế kiệt quệ sau chiến tranh. (Nền kinh tế suy sụp sau chiến tranh.)

Từ đồng nghĩa

• Bủn xỉn: Ít khi cho hoặc tiêu tiền, rất keo kiệt.
• Hà tiện: Keo kiệt, không muốn chi tiêu.
• Cạn kiệt: Đã dùng hết, không còn gì (đồng nghĩa với nghĩa "hết sạch" của "kiệt").

Từ trái nghĩa

• Hào phóng: Rộng rãi, sẵn sàng cho đi hoặc chi tiêu.
• Dồi dào: Có nhiều, phong phú (trái nghĩa với nghĩa "hết sạch").

Lưu ý sử dụng

• Từ "kiệt" ít khi đứng một mình trong văn nói hiện đại với nghĩa "bủn xỉn". Thay vào đó, từ ghép "keo kiệt" được sử dụng phổ biến hơn.
• Với nghĩa "hết sạch", "kiệt" thường đi kèm với một danh từ (như ) hoặc trong cụm "khô kiệt".

Học thuật

1. ph. t. Bủn xỉn: Cư xử kiệt với bạn.
2. ph. Hết sạch, không còn tí gì: Kiệt tiền; Khô kiệt.