làm hỏng
Định nghĩa
- Động từ:
- Khiến một vật, một sự việc trở nên không còn tốt, không còn sử dụng được hoặc không đạt kết quả như mong muốn: Hành động gây ra sự hư hại, suy giảm chất lượng hoặc làm thất bại một kế hoạch.
- Làm mất đi giá trị, phẩm chất tốt đẹp vốn có: Hành động tác động tiêu cực, khiến một người, một đồ vật hoặc một tình huống trở nên tồi tệ hơn.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Mưa lớn làm hỏng buổi dã ngoại của chúng tôi. (Thời tiết xấu đã khiến kế hoạch vui chơi không thể diễn ra.)
- Đừng để nước vào, nó sẽ làm hỏng chiếc điện thoại mới. (Chất lỏng có thể gây hư hại vật dụng điện tử.)
- Lời nói thiếu suy nghĩ của anh ấy đã làm hỏng mối quan hệ. (Hành động có thể phá hoại một sự gắn kết.)
Các cách sử dụng nâng cao
"làm hỏng việc": gây ra sự thất bại cho một công việc, dự án.
- Một sai sót nhỏ có thể làm hỏng việc lớn. (Yếu tố không hoàn hảo có thể dẫn đến kết quả không thành công.)
"làm hỏng người": có tác động xấu, khiến một người trở nên hư hỏng, sa ngã (thường dùng trong ngữ cảnh giáo dục, đạo đức).
- Môi trường xấu dễ làm hỏng người. (Ảnh hưởng tiêu cực có thể làm tha hóa nhân cách.)
Biến thể và từ gần giống
Hỏng (tính từ/động từ): ở trạng thái không dùng được, không hoạt động; hoặc hành động trở nên như vậy.
- Cái máy tính này hỏng rồi. (Đồ vật đã mất chức năng.)
- Kế hoạch có thể hỏng nếu không cẩn thận. (Dự án có nguy cơ thất bại.)
Làm hư (động từ): có nghĩa tương tự "làm hỏng", thường dùng để chỉ việc gây hư hại vật chất.
- Con làm hư đồ chơi rồi. (Đứa trẻ đã phá hỏng món đồ.)
Từ đồng nghĩa
- Phá hỏng: nhấn mạnh đến yếu tố phá hoại, làm đổ vỡ.
- Làm thất bại: tập trung vào việc khiến một kế hoạch, mục tiêu không thành.
- Làm hư hại: thường dùng cho đồ vật, tài sản bị tổn thất về mặt vật chất.
Từ trái nghĩa
- Bảo vệ: giữ gìn, không để bị hư hại.
- Hoàn thành: làm cho xong, đạt được mục đích.
- Sửa chữa: khắc phục, phục hồi lại trạng thái tốt từ chỗ hỏng.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- "Một con sâu làm rầu nồi canh": ví von về một yếu tố xấu nhỏ có thể làm hỏng cả tập thể, cả công việc chung.
- "Cơ hội ngàn vàn": thường đi với ý "đừng để làm hỏng", nhấn mạnh sự quý giá của cơ hội và hậu quả của việc đánh mất nó.