Định nghĩa

1. Động từ:
   • Giữ vai trò, đảm nhiệm công việc của một người thầy: Hành động đứng ra dạy dỗ, truyền đạt kiến thức và hướng dẫn người khác, thường với tư cách chính thức hoặc được công nhận.
   • Làm gương, dạy bảo: Không chỉ dạy chữ mà còn dạy đạo lý, cách sống, trở thành hình mẫu để người khác noi theo.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Ông ấy đã làm thầy ở ngôi trường làng hơn ba mươi năm. (Ông ấy đã giữ vai trò người thầy giáo ở ngôi trường làng hơn ba mươi năm.)
  • Muốn làm thầy thiên hạ, trước hết phải rèn luyện bản thân cho thật tốt. (Muốn dạy bảo mọi người, trước hết phải rèn luyện bản thân cho thật tốt.)
  • Anh ấy không chỉ làm thầy dạy chữ mà còn làm thầy dạy nghề cho nhiều thanh niên. (Anh ấy không chỉ làm thầy giáo dạy văn hóa mà còn dạy nghề cho nhiều thanh niên.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm thầy đời": Chỉ người có kiến thức uyên thâm, kinh nghiệm sống phong phú, có thể dạy bảo, chỉ dẫn cho người khác về nhiều mặt trong cuộc sống.

  • Cụ già ấy được dân làng kính trọng như một bậc làm thầy đời. (Cụ già ấy được dân làng kính trọng như một bậc thầy dạy về cuộc sống.)

• "Làm thầy thuốc": Giữ vai trò thầy thuốc, chữa bệnh cứu người. (Lưu ý: Đây là một cụm danh từ cố định).

  • Nguyện vọng của cô ấy là làm thầy thuốc để chữa bệnh cho mọi người. (Nguyện vọng của cô ấy là trở thành thầy thuốc để chữa bệnh cho mọi người.)

Biến thể và từ liên quan

• Thầy giáo (danh từ): Người dạy học, đặc biệt là trong nhà trường.
• Thầy thuốc (danh từ): Người hành nghề chữa bệnh (bác sĩ, lương y).
• Bậc thầy (danh từ): Người cực kỳ tinh thông, xuất sắc trong một lĩnh vực nào đó.
• Làm thợ (động từ): Đối lập tương đối, chỉ việc làm công việc chân tay hoặc theo sự chỉ dẫn của người khác.

Từ đồng nghĩa

• Dạy học: Hành động truyền đạt kiến thức.
• Giáo dục: Quá trình dạy dỗ, đào tạo một cách có hệ thống.
• Kèm cặp: Dạy dỗ, hướng dẫn một cách tỉ mỉ, thường cho một số ít người.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy": Nhấn mạnh sự quan trọng của người thầy và thái độ tôn kính thầy.
• "Không thầy đố mày làm nên": Nhấn mạnh vai trò quyết định của người thầy trong sự thành công của học trò.
• "Nhất tự vi sư, bán tự vi sư": (Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy) Nhắc nhở phải luôn tôn kính người đã dạy dỗ mình, dù chỉ là một chút.

1. ở cương vị dạy bảo được người khác.