lô-gích
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ:
- Tính hợp lý, tính chặt chẽ trong suy nghĩ và lập luận: "lô-gích" chỉ sự tuân theo các quy tắc suy luận chính xác, khiến cho các ý tưởng, lập luận hoặc hành động trở nên mạch lạc và có căn cứ.
- Môn khoa học nghiên cứu về các hình thức và quy luật của tư duy đúng đắn: "lô-gích" còn là tên gọi của một ngành học thuật nghiên cứu cấu trúc và nguyên tắc của lập luận hợp lý.
Tính từ:
- Hợp lý, chặt chẽ, có luận lý: Dùng để miêu tả một ý kiến, kết luận, hành động hoặc diễn biến sự việc nào đó có tính nhất quán và dễ hiểu dựa trên lý lẽ.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Anh ấy tranh luận với một lô-gích rất thuyết phục. (Anh ấy tranh luận với một lập luận rất chặt chẽ và hợp lý.)
- Môn lô-gích giúp chúng ta tư duy rõ ràng hơn. (Môn học về logic giúp chúng ta suy nghĩ rõ ràng hơn.)
Tính từ:
- Kết luận của bạn hoàn toàn lô-gích. (Kết luận của bạn hoàn toàn hợp lý.)
- Diễn biến của câu chuyện thiếu tính lô-gích. (Diễn biến của câu chuyện thiếu tính hợp lý, chặt chẽ.)
Các cách sử dụng nâng cao
"tính lô-gích nội tại": tính hợp lý và nhất quán bên trong của một hệ thống, lý thuyết hoặc câu chuyện.
- Học thuyết đó được xây dựng với một tính lô-gích nội tại vững chắc. (Học thuyết đó được xây dựng với một sự hợp lý và nhất quán nội tại vững chắc.)
"lỗi lô-gích": sai sót, sự vi phạm các quy tắc suy luận hợp lý trong một lập luận.
- Lập luận của anh ta mắc phải một lỗi lô-gích cơ bản. (Lập luận của anh ta mắc phải một sai sót cơ bản về tính hợp lý.)
Biến thể và từ gần giống
- Luận lý (danh từ): thường được dùng với nghĩa tương tự "lô-gích", chỉ khoa học về các quy tắc tư duy đúng đắn hoặc tính hợp lý của lập luận.
- Hợp lý (tính từ): có lý, phù hợp với lẽ thường hoặc các nguyên tắc căn bản.
- Phi lô-gích (tính từ): trái với lô-gích, không hợp lý.
Từ đồng nghĩa
- Hợp lý: có căn cứ, có lý.
- Chặt chẽ: được sắp xếp, liên kết một cách mạch lạc, không có kẽ hở.
- Mạch lạc: rõ ràng, có trình tự, dễ hiểu.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Từ "lô-gích" là danh từ/tính từ gốc ngoại lai, thường không kết hợp để tạo thành cụm động từ theo cấu trúc tiếng Việt.)
Thành ngữ liên quan
- Theo một lô-gích nào đó: dựa trên một chuỗi lý lẽ hoặc diễn biến nhất định.
- Theo lô-gích thông thường, anh ta phải là người chịu trách nhiệm. (Dựa trên lý lẽ thông thường, anh ta phải là người chịu trách nhiệm.)
- Hợp với luận lý.