Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nơi chứa gái điếm, nhà chứa, nhà thổ trong xã hội phong kiến Việt Nam thời xưa: Từ này dùng để chỉ một cơ sở hoặc địa điểm chuyên chứa gái mại dâm hoạt động công khai hoặc bán công khai trong lịch sử.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • "Dạy cho má phấn lại về lầu xanh." (Truyện Kiều - Nguyễn Du)
  • Trong văn học cổ, số phận bi thảm của người phụ nữ thường gắn với cảnh bị đẩy vào chốn lầu xanh.
  • Từ lầu xanh trong câu chuyện ám chỉ một nơi chốn ô nhục, đầy tủi nhục.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chốn lầu xanh": Cụm từ thường dùng trong văn chương cổ để nhấn mạnh địa điểm này, thường mang sắc thái bi ai, chua xót.
  • Thân phận nàng lỡ bước vào chốn lầu xanh.
• "Lại về lầu xanh": Diễn tả việc quay trở lại hoặc bị đẩy vào cảnh sống ở nhà chứa, như trong câu thơ Kiều.

Biến thể và từ gần giống

• Nhà chứa (danh từ): Từ đồng nghĩa, chỉ địa điểm tương tự, ít tính chất văn chương hơn.
• Nhà thổ (danh từ): Từ đồng nghĩa, thông dụng.
• Ổ điếm (danh từ): Từ chỉ nơi chứa gái điếm, mang sắc thái miệt thị, khinh bỉ mạnh hơn.
• Gái lầu xanh (cụm danh từ): Chỉ người phụ nữ hành nghề mại dâm trong các nhà chứa thời xưa.

Từ đồng nghĩa

• Nhà chứa: Nơi chứa gái điếm.
• Nhà thổ: Nơi chứa gái mại dâm.
• Ổ điếm: Nơi chứa gái điếm (mang nghĩa xấu, tiêu cực).
• Sòng (trong "sòng bạc" có thể dùng theo nghĩa rộng chỉ nơi tệ nạn, nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa).

Lưu ý về ngữ dụng

• Sắc thái: Từ "lầu xanh" mang đậm màu sắc văn chương, lịch sử, thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học cổ (như ) hoặc khi nói về xã hội phong kiến. Trong ngôn ngữ hiện đại, các từ như "nhà chứa", "nhà thổ" thông dụng hơn.
• Tính chất: Từ này luôn mang nghĩa xấu, chỉ một tệ nạn xã hội và gắn với số phận đau khổ của người phụ nữ trong xã hội cũ.

1. dt. Nơi chứa gái điếm thời xưa: Dạy cho má phấn lại về lầu xanh (Truyện Kiều).