Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Kéo dài không dứt, không tập trung vào chủ đề chính: Dùng để miêu tả lời nói, bài viết hoặc câu chuyện đi quá xa, lan từ chuyện này sang chuyện khác một cách không cần thiết, khiến cho mạch ý trở nên dài dòng và thiếu trọng tâm.
   • Không rõ ràng, mơ hồ: Có thể dùng để chỉ ý nghĩ, cảm xúc hoặc ký ức mờ nhạt, không rõ nét, thoáng qua trong tâm trí.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Bài văn của em bị cô giáo phê là viết lan man, không bám sát đề bài.
  • Anh ấy có thói quen kể chuyện lan man, khiến người nghe khó nắm bắt ý chính.
  • Trong buổi họp, mọi người cần tránh thảo luận lan man để tiết kiệm thời gian.
  • Chỉ còn một chút ký ức lan man về tuổi thơ ở quê ngoại.

Các cách sử dụng nâng cao

• "nói chuyện lan man": cuộc trò chuyện đi từ chủ đề này sang chủ đề khác một cách vô định, không có mục đích rõ ràng.

  • Hai ông già ngồi uống trà nói chuyện lan man cả buổi chiều.

• "suy nghĩ lan man": những ý nghĩ miên man, không tập trung, thường xuất hiện khi tâm trí thả lỏng hoặc mệt mỏi.

  • Cô ấy ngồi một mình bên cửa sổ, suy nghĩ lan man về những chuyện đã qua.

Biến thể và từ gần giống

• Dài dòng (tính từ): nói hoặc viết nhiều lời một cách không cần thiết, làm cho nội dung trở nên rườm rà.

  • Lời giải thích dài dòng của anh ta chỉ làm mọi việc thêm rối rắm.

• Lạc đề (động từ): đi chệch khỏi chủ đề chính đang được bàn luận.

  • Bài phát biểu của diễn giả đôi chỗ bị lạc đề.

Từ đồng nghĩa

• Dông dài: (nói, viết) kéo dài một cách không cần thiết.
• Tản mạn: rải rác, không tập trung, không có hệ thống (thường dùng cho ý nghĩ, câu chuyện).

Từ trái nghĩa

• Súc tích: ngắn gọn nhưng chứa đựng nhiều nội dung.
• Cô đọng: (văn, ý) được rút gọn, chắt lọc một cách cô đúc và sâu sắc.
• Trọng tâm: tập trung vào điểm chính, cốt yếu.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Chuyện lan man đầu Ngô mình Sở": thành ngữ chỉ câu chuyện kể lộn xộn, chắp vá, không có đầu đuôi rõ ràng, khó hiểu.
  • Đừng kể chuyện lan man đầu Ngô mình Sở nữa, hãy đi thẳng vào vấn đề đi.

1. ph. t. Kéo dài không dứt: Trình bày lan man, rối trí người nghe; Chuyện lan man.