liều mình
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Hành động liều lĩnh, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng bản thân để làm một việc gì đó. Hành động này thường xuất phát từ sự tuyệt vọng, lòng dũng cảm cao độ, hoặc sự quyết tâm cực kỳ lớn.
- (Trong văn học cổ, đặc biệt Truyện Kiều) Hành động tự vẫn, tự sát như một cách phản kháng hoặc thoát khỏi hoàn cảnh ô nhục.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Người lính cứu hoả đã liều mình lao vào đám cháy để cứu đứa trẻ. (Hành động dũng cảm, bất chấp nguy hiểm)
- Không thể chịu đựng thêm cảnh bị hành hạ, cô ấy đã liều mình tìm đến cái chết. (Hành động tuyệt vọng, tự vẫn)
- Trong Truyện Kiều, Thuý Kiều đã liều mình khi mới đến nhà Tú Bà. (Hành động tự vẫn để giữ trọn danh tiết)
Các cách sử dụng nâng cao
- "liều mạng": Cách nói thông tục, gần nghĩa với "liều mình", nhưng thường nhấn mạnh sự liều lĩnh, thiếu suy nghĩ hơn là lòng dũng cảm.
- Anh ta lái xe liều mạng trên đường cao tốc.
- "liều thân": Cách nói cổ, văn chương, đồng nghĩa với "liều mình".
- Vì nghĩa lớn, ông ấy sẵn sàng liều thân.
Biến thể và từ gần giống
- Liều (động từ): Hành động mạo hiểm, đánh cược. "Liều mình" là một cấu trúc nhấn mạnh đối tượng chịu rủi ro là bản thân ("mình").
- Mạo hiểm (động từ): Có hành động chứa đựng rủi ro, nguy hiểm. "Mạo hiểm" mang tính khách quan hơn, trong khi "liều mình" thường hàm ý chủ ý chấp nhận hậu quả nghiêm trọng.
- Tự vẫn (động từ): Tự kết liễu đời mình. Đây là một trong những nghĩa cụ thể và cực đoan của "liều mình".
Từ đồng nghĩa
- Bất chấp tính mạng: Không quan tâm đến sự sống chết của bản thân.
- Xả thân: (Mang sắc thái tích cực) Hi sinh bản thân vì mục đích cao cả.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không áp dụng phổ biến cho động từ tiếng Việt dưới dạng này)
Thành ngữ liên quan
- Liều như chẳng có: Liều lĩnh đến mức tột độ, coi thường tất cả.
- Thấy kẻ thù đông, hắn liều như chẳng có xông vào.
- Chân ướt chân ráo: (Ngữ cảnh Truyện Kiều) Thành ngữ này miêu tả tình thế của Thuý Kiều khi vừa mới đến nhà Tú Bà đã phải liều mình.
- "Chân ướt chân ráo" đến nơi, nàng Kiều đã phải liều mình giữ tiết.
- Chỉ việc Thuý Kiều tự vẫn lúc mới đến nhà Tú Bà