mất mặt

Thân thiện

Anh ấy cảm thấy mất mặt khi bị phát hiện nói dối.

Định nghĩa

1. Thành ngữ (Tính từ):
   • Không còn uy tín, thể diện nữa: Trạng thái bị xấu hổ, hổ thẹn trước người khác do hành động hoặc sự việc nào đó làm tổn hại đến danh dự, lòng tự trọng.
   • Không thấy trở lại, biến mất không để lại dấu vết (thường mang ý xấu): Chỉ việc một người hoặc vật biến mất hoàn toàn, không còn xuất hiện nữa.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa 1 (Mất thể diện):

  • Anh ta cảm thấy rất mất mặt khi bị phát hiện nói dối trước đám đông.
  • Việc thua đội bóng yếu hơn khiến cả đội bóng chuyên nghiệp ấy mất mặt.

• Nghĩa 2 (Biến mất):

  • Chiếc ví của tôi để trên bàn mà giờ đã đi mất mặt.
  • Sau vụ cãi vã, nó bỏ đi mất mặt từ đó đến giờ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm mất mặt": Gây ra hoặc khiến cho ai đó rơi vào tình trạng mất thể diện.

  • Phát biểu sai sự thật trước hội nghị đã làm mất mặt cả lãnh đạo công ty.

• "Mất mặt với...": Cảm thấy xấu hổ, mất thể diện đối với một đối tượng cụ thể (gia đình, bạn bè, xã hội).

  • Cô ấy sợ mất mặt với hàng xóm nếu con mình thi trượt.

Biến thể và từ gần giống

• Mất thể diện: Có nghĩa tương đương với nghĩa thứ nhất của "mất mặt", nhấn mạnh vào việc đánh mất sự tôn trọng của xã hội.
• Mất tích: Chỉ việc biến mất không rõ tung tích, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc báo cáo, gần nghĩa với nghĩa thứ hai của "mất mặt".
• Mất hút: Nhấn mạnh việc biến mất hoàn toàn, không để lại manh mối, tương tự nghĩa thứ hai.

Từ đồng nghĩa

• Xấu hổ: Cảm thấy ngượng ngùng, e thẹn (tương đồng một phần với nghĩa 1).
• Biến mất: Không còn thấy nữa (tương đồng với nghĩa 2).
• Bẽ mặt: Cảm thấy rất xấu hổ, hổ thẹn (nhấn mạnh cảm xúc mạnh hơn).

Từ trái nghĩa

• Nở mày nở mặt: Cảm thấy vinh dự, tự hào.
• Lấy lại thể diện: Khôi phục được uy tín, danh dự.
• Xuất hiện: Hiện ra, có mặt (trái nghĩa với nghĩa 2).

Thành ngữ liên quan

• Mất mặt còn hơn mất mày: Thành ngữ nhấn mạnh rằng thể diện (mặt) quan trọng hơn ngoại hình (mày), ý nói danh dự là thứ tối quan trọng.
• Chết đứng còn hơn sống quỳ: Có tinh thần tương đồng, coi trọng khí tiết, danh dự hơn là sự tồn tại nhục nhã.

Học thuật

1. t. 1. Không còn uy tín, thể diện nữa: Bị mắng mất mặt. 2. Không thấy trở lại nữa, không còn gặp được nữa (ý xấu ): Đi mất mặt.