Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Số phận hẩm hiu, long đong, thiếu may mắn, đặc biệt là của người phụ nữ trong xã hội phong kiến hoặc xã hội cũ. Từ này thường gợi lên hình ảnh một cuộc đời chịu nhiều gian truân, bất hạnh, không được hưởng hạnh phúc trọn vẹn.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa thường được ví là "mệnh bạc". (Thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa thường được ví là có số phận hẩm hiu.)
  • Nàng than thở cho kiếp "mệnh bạc" của mình. (Nàng than thở cho kiếp số long đong, thiếu may mắn của mình.)
  • Câu chuyện kể về một người con gái "mệnh bạc", phải chịu nhiều đau khổ. (Câu chuyện kể về một người con gái có số phận hẩm hiu, phải chịu nhiều đau khổ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mệnh bạc phận hèn": Một cụm từ thường đi kèm, nhấn mạnh cả số phận lẫn thân phận thấp kém, đáng thương.
  • Than thân trách phận, bà luôn tự nhận mình "mệnh bạc phận hèn". (Than thân trách phận, bà luôn tự nhận mình có số phận hẩm hiu và thân phận thấp kém.)
• "Kiếp mệnh bạc": Chỉ một kiếp người, một đời người với số phận đau khổ.
  • Bà đã trải qua một "kiếp mệnh bạc" đầy nước mắt. (Bà đã trải qua một đời người đầy nước mắt với số phận hẩm hiu.)

Biến thể và từ gần giống

• Bạc mệnh (danh từ): Cách nói khác, cùng nghĩa với "mệnh bạc", thường dùng trong văn chương.
  • Người con gái ấy mang số "bạc mệnh". (Người con gái ấy mang số phận hẩm hiu.)
• Hồng nhan bạc mệnh (thành ngữ): Chỉ những người phụ nữ đẹp nhưng lại có số phận bi thương, đau khổ.
  • Truyện Kiều là điển hình cho hình tượng "hồng nhan bạc mệnh". (Truyện Kiều là điển hình cho hình tượng người phụ nữ đẹp nhưng số phận bi thương.)

Từ đồng nghĩa

• Số phận hẩm hiu: Vận mệnh kém may mắn, gặp nhiều trắc trở.
• Bạc phận: Phận số mỏng manh, kém may mắn (thường dùng cho phụ nữ).
• Phận bạc: Cùng nghĩa với "bạc phận".

Từ trái nghĩa

• Mệnh phú quý: Số phận giàu sang, phú quý.
• Phận may: Số phận may mắn, tốt lành.

Thành ngữ liên quan

• Hồng nhan bạc mệnh: Như đã giải thích ở trên, là thành ngữ nổi tiếng nhất có chứa ý "mệnh bạc".
• Tài hoa bạc mệnh: Tài năng, tài hoa nhưng số phận ngắn ngủi hoặc đau khổ (có thể dùng cho cả nam và nữ).
  • Nhiều thi sĩ tài hoa lại rơi vào cảnh "tài hoa bạc mệnh". (Nhiều thi sĩ tài hoa lại rơi vào cảnh số phận hẩm hiu.)

1. Số phận hẩm hiu của người phụ nữ trong xã hội cũ.