Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nỗi khổ tâm, tình cảnh khó xử vì mắc nợ ơn nghĩa phải báo đáp: Cụm từ này diễn tả một nỗi niềm day dứt, một tình thế khó khăn khi phải mang ơn người khác và có trách nhiệm phải trả ơn, thường là một món nợ ân tình lớn lao, khó có thể đền đáp cho xứng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Anh ấy luôn canh cánh trong lòng nỗi nhà báo đáp vì đã được gia đình họ cưu mang trong lúc hoạn nạn. (Anh ấy luôn day dứt trong lòng nỗi phải báo đáp ơn nhà vì đã được gia đình họ cưu mang trong lúc hoạn nạn.)
  • Câu chuyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa rõ nỗi nhà báo đáp khi nàng phải bán mình chuộc cha. (Câu chuyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa rõ nỗi phải báo đáp ơn nhà khi nàng phải bán mình chuộc cha.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Cụm từ này thường được dùng trong văn chương, đặc biệt là văn học cổ điển, để nói về món nợ tình nghĩa, đạo hiếu nặng nề. Nó gắn liền với quan niệm "ơn nghĩa" và "báo đáp" trong đạo lý truyền thống.
  • Trong văn hóa Á Đông, nỗi nhà báo đáp là một chủ đề quen thuộc, thể hiện mối quan hệ ràng buộc giữa con người với gia đình và xã hội. (Trong văn hóa Á Đông, nỗi phải báo đáp ơn nhà là một chủ đề quen thuộc, thể hiện mối quan hệ ràng buộc giữa con người với gia đình và xã hội.)

Biến thể và từ gần giống

• Nông nỗi (danh từ): Tình cảnh khốn khổ, đáng thương.
  • Thật đau lòng khi chứng kiến nông nỗi của gia đình ấy. (Thật đau lòng khi chứng kiến tình cảnh khốn khổ của gia đình ấy.)
• Báo đáp (động từ): Trả ơn, đền đáp công ơn.
  • Làm sao để báo đáp được công ơn sinh thành của cha mẹ? (Làm sao để trả được công ơn sinh thành của cha mẹ?)
• Ơn nghĩa (danh từ): Ân tình, điều tốt đẹp mà người khác làm cho mình.
  • Anh ta là người rất coi trọng ơn nghĩa. (Anh ta là người rất coi trọng ân tình.)

Từ đồng nghĩa

• Nỗi mang ơn: Nỗi lòng vì chịu ơn người khác.
• Món nợ ân tình: Món nợ về tình nghĩa, khó đo đếm bằng vật chất.

Thành ngữ liên quan

• Bán mình chuộc cha: Hành động hi sinh thân mình (thường là con gái) để cứu cha, là một hình thức cụ thể của việc báo đáp ơn nhà. Đây chính là tình huống gắn liền với cụm từ "nỗi nhà báo đáp" trong văn học.
  • Hình ảnh bán mình chuộc cha của Thúy Kiều là biểu tượng cho chữ hiếu và nỗi nhà báo đáp. (Hình ảnh bán mình chuộc cha của Thúy Kiều là biểu tượng cho chữ hiếu và nỗi phải báo đáp ơn nhà.)

1. Nông nỗi phải báo đáp ơn nhà, bán mình chuộc cha