Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm thấy ngại ngùng, không tự nhiên: "ngượng ngạo" chỉ trạng thái tâm lý e dè, thiếu tự tin, khiến người ta cảm thấy khó xử, không thoải mái trong giao tiếp hoặc hành động, thường do thiếu kinh nghiệm, bị chú ý hoặc vì một tình huống tế nhị.
   • Có biểu hiện gượng gạo, thiếu tự nhiên: "ngượng ngạo" còn mô tả hành vi, cử chỉ hay lời nói không mượt mà, vụng về, thiếu sự thoải mái.

Ví dụ sử dụng

• (Cô ấy cảm thấy e dè và thiếu tự nhiên khi đứng nói trước nhiều người.)
• (Nụ cười của anh ta trở nên gượng gép vì cảm thấy xấu hổ.)
• (Mọi người thấy rõ sự e ngại và không thoải mái của học sinh mới.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngượng ngạo trong lời nói": sự lúng túng, thiếu trôi chảy khi nói chuyện.

  • Giọng nói ngượng ngạo của anh ấy khiến cuộc đối thoại trở nên khó khăn. (Lời nói thiếu tự tin làm không khí trở nên căng thẳng.)

• "ngượng ngạo vì ngại ngùng": trạng thái kép, vừa ngại vừa gượng gạo.

  • Cô bé ngượng ngạo vì ngại ngùng khi gặp người lạ. (Sự e dè làm cô bé càng thêm vụng về.)

Biến thể và từ gần giống

• Ngượng (tính từ): cảm giác xấu hổ, khó chịu khi làm điều sai hoặc bị chê.

  • Tôi ngượng quá, suýt ngã trước mặt bạn. (Tôi thấy xấu hổ vì suýt vấp ngã.)

• Ngạo (tính từ): kiêu ngạo, tự phụ — trái nghĩa với ngượng ngạo.

  • Anh ta có thái độ ngạo nghễ, không hề ngượng ngạo. (Anh ta tỏ ra kiêu căng, không có chút e dè.)

Từ đồng nghĩa

• Ngại ngùng: cảm giác e dè, không dám làm hoặc nói.
• Gượng gạo: thiếu tự nhiên, gò ép, không mượt mà.
• Bẽn lẽn: dáng vẻ rụt rè, ngại ngùng (thường dùng cho trẻ em hoặc người nhút nhát).

Thành ngữ liên quan

• Ngượng như chín mặt: cảm giác xấu hổ, ngượng ngùng đến mức mặt đỏ như quả chín.
  • Khi bị phát hiện nói dối, anh ta ngượng như chín mặt. (Anh ta đỏ mặt vì xấu hổ tột độ.)