ngụy quân tử

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Người có vẻ bề ngoài đạo đức, lịch sự, cao thượng nhưng thực chất bên trong lại giả tạo, xấu xa, ti tiện: Chỉ một kẻ đạo đức giả, mượn danh nghĩa "quân tử" (người có nhân cách cao thượng) để che đậy bản chất thực sự của mình.
    • Kẻ giả nhân giả nghĩa: Người luôn tỏ ra tử tế, chính trực trước mặt người khác nhưng sau lưng lại hành động trái ngược.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Hắn ta luôn nói những lời hay ý đẹp trước đám đông, nhưng lại âm thầm hãm hại đồng nghiệp, đúng là một tên ngụy quân tử.
    • Trong lịch sử, không ít kẻ ngụy quân tử mượn danh nghĩa trung quân ái quốc để mưu cầu lợi ích cá nhân.
Các cách sử dụng nâng cao
  • Dùng để phê phán sự giả tạo trong đạo đức và nhân cách: Từ này thường mang sắc thái mỉa mai, châm biếm mạnh mẽ, dùng để vạch trần bộ mặt thật của những kẻ đạo đức giả.
    • Lời nói ngọt ngào của hắn chỉ là lớp vỏ bọc cho một tâm địa ngụy quân tử.
  • Dùng trong văn chương, báo chí phê bình: Thường xuất hiện trong các bài viết phân tích, bình luận xã hội hoặc tính cách nhân vật.
    • Nhân vật phản diện trong tiểu thuyết được xây dựng như một điển hình của loại ngụy quân tử thời hiện đại.
Biến thể và từ gần giạng
  • Giả nhân giả nghĩa (thành ngữ): Có nghĩa tương tự, chỉ kẻ bề ngoài tỏ ra có nhân có nghĩa nhưng thực chất là giả dối.
  • Đạo đức giả (danh từ/cụm danh từ): Chỉ chung những người có hành vi, lời nói đạo đức không đi đôi với suy nghĩ và bản chất thật.
  • Khẩu Phật tâm xà (thành ngữ): Miệng nói lời từ bi như Phật nhưng lòng dạ độc ác như rắn, nhấn mạnh sự trái ngược giữa lời nói và tâm địa.
Từ đồng nghĩa
  • Kẻ đạo đức giả
  • Kẻ giả tạo
  • Kẻ hai mặt
Từ trái nghĩa
  • Chân quân tử: Người quân tử thực sự, có đức hạnh chân chính.
  • Người chính trực: Người ngay thẳng, thật thà.
  • Quân tử: Người có phẩm chất cao thượng, nhân cách đáng kính (nghĩa gốc, tích cực).
Thành ngữ liên quan
  • "Mặt người dạ thú": Chỉ kẻ bề ngoài là con người nhưng bên trong có tâm địa thú vật, độc ác. Có điểm tương đồng trong việc chỉ sự giả tạo về bản chất.
  • "Bề ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao": Câu ca dao miêu tả chân dung của những kẻ ngụy quân tử một cách sinh động.
  1. Người quân tử giả mạo (cũ).