Định nghĩa

1. Động từ:
   • Cựa quậy, uốn đi uốn lại một cách nhẹ nhàng, liên tục: Chỉ sự chuyển động nhẹ, uốn lượn của một vật thể mềm hoặc một bộ phận cơ thể.
   • Gắng gượng cử động, cố nhúc nhích: Chỉ sự cố gắng di chuyển hoặc cử động khi cơ thể còn yếu ớt hoặc khó khăn.
   • (Nghĩa xấu) Hoạt động, nhúc nhích (thường với ý đồ không tốt): Chỉ sự bắt đầu hành động hoặc có dấu hiệu hoạt động trở lại của những đối tượng xấu.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Nghĩa 1):

  • Con giun đất ngo ngoe trong lòng bàn tay.
  • Đuôi con mèo ngo ngoe mỗi khi nó thấy thích thú.

• Động từ (Nghĩa 2):

  • Bệnh nhân vừa mới tỉnh đã ngo ngoe muốn ngồi dậy.
  • Chân tay còn đau nhưng nó đã ngo ngoe tập đi.

• Động từ (Nghĩa 3):

  • Sau vụ bắt giữ, băng nhóm ấy không dám ngo ngoe gì nữa.
  • Cảnh sát canh gác cẩn mật để chúng không có cơ hội ngo ngoe.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngo ngoe tay chân": Cố gắng cử động, nhúc nhích tay chân một cách khó khăn.

  • Đứa bé ngo ngoe tay chân trong chiếc nôi.

• Dùng để mô tả sự sống động, chuyển động nhẹ:

  • Những sợi rong biển ngo ngoe theo dòng nước.

Biến thể và từ gần giống

• Ngoe nguẩy (động từ): Cựa quậy, vặn vẹo (thường với sắc thái biểu cảm hơn, có thể dùng cho người với ý không nghiêm túc).

  • Đứa trẻ ngoe nguẩy trên ghế, không chịu ngồi yên.

• Ngọ nguậy (động từ): Từ gần nghĩa, chỉ sự cử động, cựa quậy nhẹ.

  • Con sâu ngọ nguậy trong lá.

Từ đồng nghĩa

• Cựa quậy: Chuyển động nhẹ, hạn chế.
• Nhúc nhích: Di chuyển một chút, rất ít.
• Uốn éo: Chuyển động lượn sóng, uốn cong (thường mềm mại).

Từ trái nghĩa

• Bất động: Hoàn toàn không cử động.
• Im lìm: Ở trạng thái yên lặng, không nhúc nhích.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Không dám ngo ngoe: Không dám hành động, cử động hay gây chuyện (vì sợ hãi hoặc bị kiểm soát).

  • Bị cảnh cáo, hắn ta không dám ngo ngoe gì nữa.

• Ngo ngoe như giun: So sánh để chỉ sự cựa quậy, uốn éo liên tục.

  • Đứa bé nằm ngo ngoe như giun, không chịu ngủ.

1. đg. 1. Cựa quậy uốn đi uốn lại: Con giun ngo ngoe. 2. Gắng gượng cử động: ốm chưa khỏi mà đã ngo ngoe. 3. Hoạt động với nghĩa xấu: Tụi lưu manh không dám ngo ngoe.