ngựa

Thân thiện

Một chú ngựa nâu đang gặm cỏ trên cánh đồng xanh.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Động vật có vú, chân guốc, chạy nhanh, thường được nuôi để cưỡi, kéo xe hoặc chở hàng: "Ngựa" là một loài gia súc quen thuộc, có sức khỏe và tốc độ.
   • Đơn vị đo công suất (mã lực): Trong vật lý và kỹ thuật, "ngựa" được dùng để chỉ đơn vị công suất, tương đương với sức kéo của một con ngựa.
   • Dụng cụ thể thao có hình dáng giống con ngựa, dùng để tập nhảy: Trong thể dục dụng cụ, "ngựa" là một thiết bị để vận động viên tập luyện bài nhảy qua.

2. Danh từ (nghĩa cổ, ít dùng):

   • Ghế dài, phản: Chỉ một loại đồ dùng bằng gỗ, hình dáng dài, dùng để ngồi hoặc nằm.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (động vật):

  • Người nông dân dùng ngựa để cày kéo.
  • Con ngựa ô đó chạy rất nhanh trên thảo nguyên.

• Danh từ (đơn vị đo):

  • Chiếc máy bơm này có công suất mười ngựa.

• Danh từ (dụng cụ thể thao):

  • Vận động viên thể dục nhảy qua ngựa một cách điêu luyện.

• Danh từ (ghế dài):

  • Ông cụ ngồi nghỉ trên chiếc ngựa gỗ ở hiên nhà.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngựa quen đường cũ": Thành ngữ chỉ thói quen khó bỏ, hay quay lại những nơi, những việc cũ.

  • Anh ta lại đến quán rượu, đúng là ngựa quen đường cũ.

• "Đầu ngựa, mặt ngựa": Cụm từ dùng để chê bai, miệt thị người nào đó có bộ dạng thô kệch, khó coi.

  • Hắn ta có bộ dạng đầu ngựa, mặt ngựa.

• "Ruổi ngựa theo ngựa": Thành ngữ chỉ việc bắt chước một cách máy móc, thiếu suy nghĩ.

  • Làm việc phải có sáng tạo, đừng ruổi ngựa theo ngựa.

Biến thể và từ liên quan

• Ngựa cái: Con ngựa giống cái.
• Ngựa đực: Con ngựa giống đực.
• Ngựa con: Con ngựa nhỏ tuổi.
• Ngựa ô: Con ngựa có lông màu đen.
• Ngựa bạch: Con ngựa có lông màu trắng.
• Ngựa chiến: Ngựa dùng trong chiến trận thời xưa.
• Ngựa xe: Chỉ phương tiện đi lại nói chung (nghĩa rộng).
• Mã (từ Hán-Việt): Có nghĩa là ngựa, xuất hiện trong các từ ghép như mã lực, mã tấu, thượng mã.

Từ đồng nghĩa & Gần nghĩa

• Tuấn mã (từ Hán-Việt): Chỉ con ngựa đẹp, ngựa hay.
• Mã (từ Hán-Việt): Nghĩa là ngựa, dùng trong văn chương hoặc từ ghép.
• Chiến mã: Ngựa dùng để chiến đấu.
• Thồ (động từ): Hành động dùng ngựa (hoặc các động vật khác) để chở hàng.

Thành ngữ, Tục ngữ liên quan

• Ngựa non háu đá: Chỉ những người trẻ tuổi thường thiếu kinh nghiệm, hay hấp tấp và bồng bột.
• Cưỡi ngựa xem hoa: Làm việc qua loa, đại khái, không đi vào chi tiết.
• Được voi đòi tiên, được con giun đòi… / Được đằng chân lân đằng đầu: (Biến thể của "Được voi đòi tiên") Chỉ lòng tham không đáy.
• Thẳng như ruột ngựa: Chỉ tính tình ngay thẳng, không quanh co.
• Tái ông mất ngựa: Chỉ sự được mất, họa phúc trong đời khó lường trước, trong rủi có thể có may.

Học thuật

1. 1 dt. 1. Thú chân guốc, chân chỉ có một ngón, chạy nhanh, nuôi để cưỡi, để kéo xe: xe ngựa Ngựa non háu đá. 2. Mã lực: xe dùng máy mười ngựa. 3. Dụng cụ thể dục, có bốn chân, có hình tựa con ngựa, dùng để tập nhảy: nhảy ngựa.
2. 2 dt. Phản: kê ngựa ngựa gỗ.