nhà ổ chuột
Định nghĩa
- Danh từ:
- Nơi ở tồi tàn, mất vệ sinh: Chỉ một khu nhà ở hoặc một căn nhà có điều kiện sống rất kém, thường xuống cấp, chật chội, thiếu tiện nghi cơ bản và mất vệ sinh.
- Khu vực nghèo khổ, lụp xụp: Dùng để chỉ một khu vực hoặc một tập hợp các ngôi nhà tồi tàn, là nơi sinh sống của những người có thu nhập thấp trong xã hội.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Cảnh sát đột kích vào một nhà ổ chuột ở ngoại ô thành phố.
- Khu phố này trước đây là một khu nhà ổ chuột, nhưng giờ đã được cải tạo khang trang.
- Trẻ em lớn lên trong những nhà ổ chuột thường thiếu thốn cả về vật chất lẫn cơ hội học hành.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Sống trong nhà ổ chuột": Diễn tả một cuộc sống khốn khó, nghèo nàn trong môi trường tồi tàn.
- Gia đình anh ấy đã phải sống trong nhà ổ chuột suốt nhiều năm trời.
- "Cải tạo nhà ổ chuột": Chỉ hành động phá dỡ hoặc sửa chữa, nâng cấp những khu nhà ở tồi tàn này.
- Chính quyền đang có kế hoạch cải tạo các khu nhà ổ chuột cũ.
Biến thể và từ gần giống
- Ổ chuột (danh từ): Thường dùng với nghĩa tương tự "nhà ổ chuột", chỉ nơi ở tồi tàn, bẩn thỉu. Cũng có thể dùng để ẩn dụ chỉ nơi tụ tập của những phần tử xấu.
- Công an triệt phá một ổ chuột chuyên tổ chức đánh bạc.
- Khu ổ chuột (danh từ): Cụm từ nhấn mạnh đến một khu vực rộng lớn gồm nhiều nhà ở tồi tàn.
- Dự án tái định cư nhằm di dời các hộ dân sinh sống tại khu ổ chuột.
Từ đồng nghĩa
- Nhà lụp xụp: Nhà được dựng tạm bợ, thiếu kiên cố.
- Túp lều: Nơi ở nhỏ, đơn sơ, thường làm bằng vật liệu thô sơ.
- Khu nhà trọ tồi tàn: Chỉ chung các khu nhà cho thuê với điều kiện sống kém.
Từ trái nghĩa
- Biệt thự: Nhà ở sang trọng, rộng rãi, đầy đủ tiện nghi.
- Khu dân cư khang trang: Khu vực nhà ở được quy hoạch tốt, sạch sẽ và văn minh.
- Căn hộ cao cấp: Căn hộ hiện đại, đắt tiền với đầy đủ tiện nghi.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- Ổ phản động: Cụm từ dùng để chỉ nơi tụ tập, hoạt động của những kẻ chống đối (mang tính chính trị). Tuy có từ "ổ" nhưng khác biệt hoàn toàn về nghĩa với "nhà ổ chuột".
- Sống trong cảnh chuột chui lỗ: Thành ngữ ví cuộc sống nghèo khổ, cùng cực, thiếu thốn. Có sự liên tưởng đến hình ảnh không gian chật hẹp, tối tăm như nơi ở của chuột.