Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có màu đen bẩn, lem luốc, không sạch sẽ: "nhẻm" miêu tả trạng thái bị dính bẩn, thường là bụi than, mực hoặc chất bẩn khác, tạo thành một lớp đen xỉn.
   • Đen nhẻm: là một cụm từ kết hợp, trong đó "nhẻm" nhấn mạnh mức độ đen tối, bẩn thỉu hơn so với từ "đen" thông thường.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Tay chân lũ trẻ nhẻm đen vì chơi lội bùn. (Tay chân bọn trẻ bị dính bẩn đen vì chơi trong bùn.)
  • Cái nồi bị cháy, đáy nhẻm đen không rửa sạch được. (Cái nồi bị cháy, đáy nồi có lớp đen bẩn khó rửa.)
  • Mặt mũi nó nhẻm hết vì dính mực tàu. (Khuôn mặt nó lem luốc vì dính mực tàu.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đen nhẻm": cụm từ miêu tả màu đen đậm, dày và bẩn.
  • Sau buổi sửa xe, quần áo anh ấy đen nhẻm vì dầu mỡ. (Quần áo anh ấy trở nên đen bẩn, lem luốc vì dầu mỡ.)
  • Trời tối đen nhẻm, không thấy đường. (Trời tối mù mịt, không nhìn rõ đường.)

Biến thể và từ gần giống

• Lem luốc (tính từ): bẩn, dính vết bẩn lộn xộn — gần nghĩa nhưng nhấn mạnh sự lấm lem, không đều màu.

  • Mặt mũi lem luốc vì ăn kem. (Mặt mũi bẩn vì dính kem.)

• Bẩn thỉu (tính từ): không sạch sẽ, có nhiều chất bẩn — nghĩa rộng hơn, không chỉ riêng màu đen.

  • Đôi giày bẩn thỉu vì lội nước. (Đôi giày dơ bẩn vì đi qua nước bùn.)

Từ đồng nghĩa

• Lem: bẩn, dính vết bẩn (thường dùng trong ngữ cảnh vết mực, vết sơn).

  • Tay lem mực. (Tay dính mực.)

• Lấm: bẩn do dính đất, bùn.

  • Quần lấm bùn. (Quần dính bùn đất.)

Thành ngữ liên quan

• Đen nhẻm như củ súng: thành ngữ miêu tả màu đen đậm và bẩn, thường dùng để chỉ vật bị ám khói, bụi.
  • Cái nồi đồng để lâu ngày đen nhẻm như củ súng. (Cái nồi đồng cũ kỹ có màu đen bẩn, xỉn màu.)