Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có bề mặt gồ ghề, không nhẵn, sờ vào thấy ráp: "nham nhám" mô tả cảm giác xù xì, thô ráp khi chạm vào, thường do có nhiều mấu nhỏ hoặc vật liệu thô.
   • (Nghĩa bóng) Không suôn sẻ, có nhiều trục trặc: "nham nhám" còn chỉ tình huống, mối quan hệ hoặc trạng thái tinh thần không êm đẹp, gây khó chịu.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen:

  • Bề mặt tường chưa được trát kỹ, sờ vào thấy nham nhám. (Bề mặt tường xù xì, không mịn.)
  • Chiếc bàn gỗ cũ đã bị mối mọt, mặt bàn nham nhám. (Mặt bàn không nhẵn, có nhiều chỗ lồi lõm.)

• Nghĩa bóng:

  • Cuộc sống của anh ấy trải qua nhiều sóng gió, nham nhám. (Cuộc sống không êm ả, gặp nhiều khó khăn.)
  • Mối quan hệ giữa họ trở nên nham nhám sau vụ tranh cãi. (Mối quan hệ trở nên căng thẳng, không suôn sẻ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nham nhám tâm hồn": trạng thái tinh thần bất ổn, không thanh thản.

  • Sau những mất mát, tâm hồn cô ấy trở nên nham nhám. (Tâm trạng trở nên xáo trộn, khó chịu.)

• "nham nhám đường đời": chỉ cuộc đời lắm chông gai, trắc trở.

  • Tuổi trẻ nham nhám đường đời giúp anh trưởng thành hơn. (Những khó khăn trong cuộc sống giúp anh rèn luyện bản lĩnh.)

Biến thể và từ gần giống

• Nhám (tính từ): thô ráp, không mịn — dạng ngắn gọn của "nham nhám".

  • Giấy nhám dùng để đánh bóng bề mặt. (Giấy thô ráp dùng để làm nhẵn.)

• Xù xì (tính từ): gồ ghề, không phẳng — đồng nghĩa với nghĩa đen của "nham nhám".

  • Vỏ cây sần sùi, xù xì. (Vỏ cây thô ráp, không nhẵn.)

Từ đồng nghĩa

• Thô ráp: cảm giác không mịn, sờ vào thấy cộm.
• Ráp: (từ Hán Việt) không nhẵn, thường dùng cho da hoặc bề mặt.
• Ghồ ghề: có nhiều chỗ lồi lõm, không bằng phẳng.

Thành ngữ liên quan

• Nham nhám như vỏ mít: rất thô ráp, xù xì (thường dùng để so sánh).
  • Tay ông lão nham nhám như vỏ mít vì làm lụng vất vả. (Đôi tay thô ráp vì lao động nặng nhọc.)