phóc

Con mèo nhảy phóc từ dưới đất lên bàn.

Định nghĩa

1. Từ tượng thanh:
   • Tiếng động nhẹ, nhanh và gọn phát ra khi có vật di chuyển đột ngột, bật lên hoặc rơi xuống: "phóc" mô phỏng âm thanh của một động tác nhanh, bất ngờ, thường đi kèm với các động từ chỉ sự chuyển động như "nhảy", "bay", "rơi".
   • Mô tả hành động xảy ra rất nhanh, trong một cái bật, một cú nhảy: Từ này thường được dùng để nhấn mạnh tính chất nhanh chóng, đột ngột của một hành động.

Ví dụ sử dụng

• Làm từ tượng thanh:
  • Con mèo nhảy phóc từ dưới đất lên bàn. (Âm thanh và động tác nhảy nhanh của con mèo.)
  • Quả bóng rơi phóc xuống nước. (Âm thanh khi quả bóng rơi nhanh xuống nước.)
  • Nó lấy phóc cái bánh trên đĩa rồi chạy mất. (Hành động lấy nhanh, bất ngờ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh sự nhanh chóng, tức thì: Thường đứng ngay sau động từ chính.

  • Nghe tiếng gọi, nó chạy phóc ra cổng. (Nhấn mạnh việc chạy ra rất nhanh.)
  • Tên trộm thấy bóng người liền biến phóc vào trong ngõ. (Nhấn mạnh sự biến mất tức thì.)

• Kết hợp với "một cái" để tạo thành cụm từ: "phóc một cái" càng làm tăng tính đột ngột, dứt khoát.

  • Nó nhảy phóc một cái qua con mương.
  • Chiếc lá khô rơi phóc một cái xuống đất.

Biến thể và từ gần giống

• Phốc: Một biến thể phát âm và cách viết gần giống, cùng mang nghĩa tương tự.

  • Nó nhảy phốc xuống hồ bơi.

• Từ tượng thanh cùng nhóm (chỉ động tác nhanh, gọn): vèo, vụt, chíu.

  • "Vèo" thường chỉ chuyển động nhanh tạo ra tiếng gió (xe chạy vèo qua).
  • "Vụt" thường chỉ động tác nhanh và mạnh (vung tay vụt một cái).
  • "Chíu" thường chỉ động tác nhỏ, nhanh (con chim nhảy chíu chíu trên cành).

Từ đồng nghĩa

• Cái rụp: (từ tượng thanh) chỉ tiếng động ngắn, gọn khi vật gì đó rơi hoặc sập xuống. Tuy nhiên, "cái rụp" thường gợi cảm giác nặng hơn so với "phóc".
• Tức thì: (tính từ/phó từ) ngay lập tức. "Phóc" mang sắc thái sinh động, tượng thanh hơn.

Thành ngữ/cách nói liên quan

• Nhảy phóc lên: Thành ngữ miêu tả hành động nhảy lên một cách đột ngột, thường do giật mình, ngạc nhiên hoặc vui mừng.

  • Nghe tin đỗ đại học, nó nhảy phóc lên mừng rỡ.

• Biến mất phóc: Cách nói nhấn mạnh việc biến mất rất nhanh, trong chớp mắt.

  • Vừa thấy chủ nhà, con mèo lạ biến mất phóc.