phương ngôn

Định nghĩa

Danh từ:
- Tục ngữ của một địa phương cụ thể: Là những câu nói ngắn gọn, có vần điệu, đúc kết kinh nghiệm sống, tri thức dân gian hoặc phong tục tập quán đặc trưng của một vùng miền.
- Cách nói, lối nói đặc trưng của một vùng: Chỉ phương thức diễn đạt, từ ngữ riêng biệt được sử dụng phổ biến trong một khu vực địa lý nhất định, phân biệt với ngôn ngữ chuẩn.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- "Ăn trông nồi, ngồi trông hướng" là một phương ngôn phổ biến ở miền Bắc, dạy về phép tắc ăn uống.
- Từ "bầy" thay vì "bọn" để chỉ một nhóm người là một phương ngôn của vùng Thanh - Nghệ - Tĩnh.
- Nhà nghiên cứu đang sưu tầm các phương ngôn của đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên.

Các cách sử dụng nâng cao

"phương ngôn học": một bộ môn nghiên cứu về các phương ngôn.
- Anh ấy theo đuổi ngành phương ngôn học để tìm hiểu sự đa dạng ngôn ngữ các vùng miền.
"tính phương ngôn": đặc tính mang dấu ấn của một vùng miền trong cách nói hoặc câu từ.
- Tác phẩm của ông có tính phương ngôn Nam Bộ rất rõ nét, thể hiện qua từ vựng và cách diễn đạt.

Biến thể và từ liên quan

Phương ngữ (danh từ): Từ đồng nghĩa, thường dùng để chỉ hệ thống ngôn ngữ (bao gồm từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp) của một địa phương. "Phương ngôn" thường thiên về cách nói, lối nói hoặc câu tục ngữ đặc trưng hơn.
- Tiếng Huế được coi là một phương ngữ của tiếng Việt.
Thổ ngữ (danh từ): Cách nói, ngôn ngữ của một vùng đất nhỏ hẹp, mang tính địa phương rất cao.
Tục ngữ (danh từ): Câu nói dân gian ngắn gọn, đúc kết kinh nghiệm, thường mang tính phổ quát toàn dân tộc hơn là của riêng một địa phương.

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

"Chim có tổ, người có tông": Đây vừa là một câu tục ngữ phổ biến, nhưng cũng có thể được xem là một phương ngôn khi nó gắn với quan niệm về cội nguồn, gia tộc đặc trưng của một vùng văn hóa.
"Đất có lề, quê có thói": Câu này thường được dùng như một phương ngôn để nhắc nhở mỗi vùng miền đều có phong tục, quy tắc riêng cần tôn trọng.