phổ
Ánh sáng trắng khi đi qua lăng kính sẽ tách thành một dải màu gọi là quang phổ.
Định nghĩa
Danh từ:
- Phổ (vật lý): Dải liên tục các thành phần, thường là màu sắc hoặc tần số, thu được khi phân tách một chùm bức xạ phức tạp.
- Sách ghi chép, biên soạn có hệ thống: Thường dùng trong tên các bộ sưu tập, tuyển tập bài hát, thơ ca được biên soạn thành sách.
Động từ:
- Soạn nhạc, đặt nhạc: Hành động sáng tác phần nhạc để phổ cho một bài thơ hoặc lời ca.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ánh sáng trắng khi đi qua lăng kính sẽ tách thành một dải màu gọi là quang phổ.
- "Nam thi hợp tuyển" là một bộ phổ thơ nổi tiếng của Việt Nam.
- Động từ:
- Nhạc sĩ Văn Cao đã phổ nhạc rất thành công cho bài thơ "Suối mơ" của Thế Lữ.
- Bài dân ca này đã được nhiều nhạc sĩ phổ thành các bản hòa âm khác nhau.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Phổ cập": Làm cho kiến thức, thông tin lan rộng, đến được với đông đảo mọi người.
- Chính sách phổ cập giáo dục tiểu học đã mang lại hiệu quả tích cực.
- "Phổ thông": Thuộc về số đông, chung cho mọi người, không chuyên sâu.
- Anh ấy có kiến thức phổ thông rất rộng về khoa học.
- "Phổ hệ": Sơ đồ, bảng ghi chép hệ thống gia tộc, dòng họ qua các đời.
- Gia đình anh ấy còn giữ được cuốn phổ hệ ghi chép rõ ràng.
Biến thể và từ liên quan
- Quang phổ (danh từ): Phổ của ánh sáng, dải màu biến thiên liên tục.
- Phổ biến (động từ/tính từ): Lan rộng, thông dụng.
- Phổ độ (động từ, từ Hán Việt): Cứu vớt chúng sinh (thường dùng trong đạo Phật).
Từ đồng nghĩa
- Dải (danh từ): Chỉ dải màu, dải tần số (trong ngữ cảnh vật lý).
- Soạn nhạc (động từ): Sáng tác âm nhạc (nghĩa động từ).
- Tuyển tập (danh từ): Tập hợp có chọn lọc (nghĩa danh từ chỉ sách).
Các cụm từ liên quan
- Phổ vào nhạc: Hành động cụ thể của việc đặt lời thơ vào giai điệu.
- Bài thơ "Hai sắc hoa ti-gôn" đã được nhiều nhạc sĩ phổ vào nhạc.
- Lên phổ: Ghi chép, biên soạn lại thành sách, thành hệ thống.
- Những bài ca cổ đã được các nghệ nhân lên phổ cẩn thận.
Thành ngữ liên quan
- "Rộng đường phổ độ": (Thành ngữ gốc Hán) Có nhiều cách, nhiều cơ hội để giúp đỡ, cứu giúp người khác.
- Với tấm lòng từ bi, các nhà sư luôn rộng đường phổ độ chúng sinh.