quốc hữu hóa

Định nghĩa

Động từ:
- Chuyển thành tài sản của nhà nước: Hành động chuyển quyền sở hữu tài sản, tư liệu sản xuất, doanh nghiệp hoặc ngành công nghiệp từ tay tư nhân hoặc các chủ thể khác sang sở hữu và quản lý trực tiếp của nhà nước.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Chính phủ đã quyết định quốc hữu hóa toàn bộ hệ thống đường sắt.
- Việc quốc hữu hóa các ngân hàng lớn nhằm ổn định nền tài chính quốc gia.
- Một số mỏ khoáng sản chiến lược đã được quốc hữu hóa.

Các cách sử dụng nâng cao

"Tiến hành quốc hữu hóa": Thực hiện một cách có chủ đích và bài bản quá trình chuyển sang sở hữu nhà nước.
- Chính quyền mới tuyên bố sẽ tiến hành quốc hữu hóa các công ty nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng.
"Đối tượng quốc hữu hóa": Chỉ những tài sản, doanh nghiệp cụ thể bị tác động bởi chính sách này.
- Đối tượng quốc hữu hóa lần này là các đồn điền cao su rộng lớn.

Biến thể và từ gần giống

Quốc hữu hoá: Đây là cách viết khác (có dấu hỏi) của cùng một từ, mang nghĩa hoàn toàn tương đương.
Quốc doanh hóa (ít dùng hơn): Có thể dùng với nghĩa tương tự, nhấn mạnh việc chuyển thành doanh nghiệp nhà nước.
Tịch thu: Hành động thu giữ tài sản của cá nhân/tổ chức (thường do vi phạm pháp luật), không nhất thiết chuyển thành sở hữu toàn dân theo một đạo luật hay chính sách rộng rãi như quốc hữu hóa.
Trưng thu / Trưng mua: Hành động nhà nước thu mua hoặc thu hồi tài sản (thường có bồi thường) vì mục đích công cộng, khác với quốc hữu hóa thường áp dụng cho cả một ngành hoặc loại hình tài sản.

Từ đồng nghĩa

Xã hội hóa (tư liệu sản xuất): Thuật ngữ thường dùng trong bối cảnh lý thuyết kinh tế - chính trị, chỉ việc chuyển tư liệu sản xuất sang sở hữu toàn xã hội hoặc nhà nước.

Từ trái nghĩa

Tư nhân hóa: Quá trình chuyển tài sản, doanh nghiệp từ sở hữu nhà nước sang sở hữu tư nhân.
Cổ phần hóa: Một hình thức tư nhân hóa, chuyển doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần.

Lưu ý sử dụng

Quốc hữu hóa là một thuật ngữ chính trị - kinh tế quan trọng, thường xuất hiện trong các văn bản pháp luật, chính sách của nhà nước, các phân tích kinh tế và nghiên cứu lịch sử.
Hành động này thường đi kèm với việc ban hành đạo luật hoặc sắc lệnh cụ thể và có thể được thực hiện có bồi thường hoặc không bồi thường cho chủ sở hữu cũ.