Định nghĩa

1. Động từ:
   • Cong, gập hẳn vào phía trong: Chỉ hành động làm cho một vật có hình dáng cong, uốn vào bên trong một cách rõ rệt.
   • Gập, co lại để ôm chặt, giữ chặt lấy: Chỉ hành động dùng một bộ phận cơ thể (như chân, tay) co lại và siết chặt để bám hoặc giữ lấy vật gì đó.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa "cong, gập hẳn vào trong":
  • Chiếc mỏ của loài chim ưng rất quặp. (Mỏ của nó cong và khoằm sâu vào trong.)
  • Ông cụ có chòm râu quặp xuống. (Chòm râu cong và chúc hẳn xuống dưới.)
• Nghĩa "gập lại để giữ chặt":
  • Con khỉ quặp chặt lấy cành cây. (Nó dùng chân và/hoặc tay co lại, ôm chặt lấy cành.)
  • Để giữ thăng bằng, cô ấy quặp hai chân vào thân cây. (Cô ấy co chân và bám chặt vào thân cây.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "quặp đuôi": (thường dùng cho động vật) cụp đuôi lại, biểu thị sự sợ hãi, thất thế.
  • Con chó bị đánh quặp đuôi bỏ chạy.
• Dùng để miêu tả dáng vẻ, đặc điểm tự nhiên của một bộ phận.
  • Sừng trâu quặp. (Sừng trâu có hình dáng cong vòng vào trong.)

Biến thể và từ gần giống

• Quắp (động từ): Có nghĩa tương tự "quặp", thường dùng trong một số trường hợp cụ thể (ví dụ: quắp đuôi).
• Khoằm (tính từ): Miêu tả hình dáng cong và nhọn hẳn vào trong (thường nói về mỏ chim, móc).
• Cụp (động từ): Gập xuống, rủ xuống (thường nói về tai, đuôi, mái hiên).

Từ đồng nghĩa

• Cong: Uốn thành hình vòng cung.
• Gập: Làm cho một vật gãy khúc tại một điểm.
• Co: Rút ngắn lại, thu nhỏ lại.

Từ trái nghĩa

• Vểnh: Ngẩng lên, choãi ra (ví dụ: vểnh tai, vểnh đuôi).
• Duỗi: Làm cho thẳng ra.

Lưu ý sử dụng

• Từ "quặp" thường được dùng để miêu tả hình dáng đặc trưng (mũi quặp, râu quặp) hoặc hành động bám giữ chủ động (quặp lấy cành cây).
• Trong nhiều trường hợp, "quặp" và "quắp" có thể dùng thay thế cho nhau, nhưng "quặp" phổ biến hơn.

1. đgt. 1. Cong gập hẳn vào trong: mũi quặp râu quặp. 2. Gập hẳn để giữ chặt: Chân tay quặp lấy cành cây.