Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Rượu trắng được nấu thủ công, thường không chính thức hoặc không được cấp phép: "Rượu đế" là một loại rượu gạo truyền thống của Việt Nam, thường được chưng cất thủ công tại nhà hoặc tại các cơ sở nhỏ lẻ, không qua kiểm soát chính thức về chất lượng và thuế.
   • Rượu lậu: Trong ngôn ngữ phổ thông, "rượu đế" thường được dùng với nghĩa tương đương "rượu lậu", chỉ loại rượu được sản xuất và buôn bán trái phép, không đóng thuế.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ông lão trong làng vẫn giữ thói quen uống một ly rượu đế mỗi tối. (Ông lão trong làng vẫn giữ thói quen uống một ly rượu đế mỗi tối.)
  • Việc sản xuất rượu đế không đảm bảo vệ sinh có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe. (Việc sản xuất rượu đế không đảm bảo vệ sinh có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe.)
  • Công an đã thu giữ một lô lớn rượu đế không rõ nguồn gốc. (Công an đã thu giữ một lô lớn rượu đế không rõ nguồn gốc.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Rượu đế" trong văn hóa dân gian: Thường gắn liền với hình ảnh người nông dân, các cuộc nhậu bình dân hoặc đời sống làng quê.

  • Trong nhiều câu chuyện dân gian, các nhân vật thường tâm sự bên chén rượu đế. (Trong nhiều câu chuyện dân gian, các nhân vật thường tâm sự bên chén rượu đế.)

• "Rượu đế" với hàm ý so sánh: Đôi khi được dùng để chỉ loại rượu mạnh, nồng độ cao, giá rẻ so với các loại rượu có thương hiệu.

  • Anh ta chỉ quen với hương vị nồng nàn của rượu đế, không thích các loại rượu ngoại nhẹ hơn. (Anh ta chỉ quen với hương vị nồng nàn của rượu đế, không thích các loại rượu ngoại nhẹ hơn.)

Biến thể và từ gần giống

• Rượu lậu (danh từ): Từ đồng nghĩa, nhấn mạnh vào tính chất buôn bán, sản xuất trái phép.
• Rượu quê (danh từ): Cách gọi mang sắc thái thân mật, trìu mến hơn, nhấn mạnh vào nguồn gốc thủ công, địa phương.
• Rượu nếp (danh từ): Một loại rượu gạo cụ thể, có thể là rượu đế hoặc rượu được sản xuất chính thức, được nấu từ gạo nếp.

Từ đồng nghĩa

• Rượu trắng thủ công: Rượu được nấu theo phương pháp thủ công.
• Rượu không chính ngạch: Rượu không được sản xuất và kinh doanh hợp pháp.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không áp dụng phổ biến cho danh từ này trong tiếng Việt)

Thành ngữ liên quan

• "Say như chết đế": Thành ngữ dân gian ví von trạng thái say mềm vì uống quá nhiều rượu đế.
  • Hôm qua nó đi nhậu về, say như chết đế. (Hôm qua nó đi nhậu về, say mềm vì rượu.)

1. d. (ph.). Rượu lậu.