rốn bể cửa hầu
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Nơi cao sang, thâm nghiêm: Cụm từ "rốn bể cửa hầu" dùng để chỉ một nơi chốn quyền quý, trang nghiêm và sâu kín, thường là nơi ở của những người có địa vị cao trong xã hội như vua chúa, quan lại.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Cung điện ấy chính là rốn bể cửa hầu, thường dân khó lòng vào được. (Cung điện ấy chính là nơi cao sang thâm nghiêm, người thường khó mà vào được.)
- Phủ đệ của quan lớn được coi là rốn bể cửa hầu trong vùng. (Phủ đệ của vị quan lớn được coi là nơi cao sang thâm nghiêm trong vùng.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng với ý nghĩa ẩn dụ: Cụm từ này thường được dùng một cách hình tượng để nhấn mạnh sự xa cách về địa vị hoặc sự bí ẩn, khép kín của một tổ chức hay không gian quyền lực.
- Bộ máy hành chính cấp cao đôi khi bị coi là rốn bể cửa hầu đối với người ngoài. (Bộ máy hành chính cấp cao đôi khi bị coi là nơi thâm nghiêm, khó tiếp cận đối với người ngoài.)
Biến thể và từ gần giống
- Cung cấm (danh từ): Nơi ở của vua chúa, cấm người thường ra vào.
- Phủ đệ (danh từ): Nhà ở lớn, sang trọng của quan lại hoặc người giàu có.
- Thâm cung (danh từ): Cung điện ở sâu bên trong, ý chỉ nơi kín đáo, bí ẩn.
Từ đồng nghĩa
- Nơi cao sang: Chỗ ở quyền quý, lộng lẫy.
- Chốn thâm nghiêm: Nơi trang nghiêm, sâu kín.
Giải thích từ nguyên
- Rốn bể: "Rốn" là trung tâm, "bể" (biển) ý nói nơi sâu thẳm, rộng lớn. Kết hợp lại ám chỉ trung tâm của một nơi sâu rộng, quan trọng.
- Cửa hầu: "Cửa" chỉ lối vào, "hầu" chỉ các bậc quan lại hầu cận (như Hầu tước). Kết hợp lại ý chỉ cửa ngõ của nơi ở các bậc quyền quý.
- Cả cụm: "Rốn bể cửa hầu" là một thành ngữ cổ, kết hợp hình ảnh để ví von một cách hoa mỹ về nơi ở đẹp đẽ, sang trọng và kín đáo của giới thượng lưu, quyền quý ngày xưa.
- ý nói nơi cao sang thâm nghiêm