Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Chỉ sự mênh mông, rộng lớn và dày đặc của đạo Nho: Thành ngữ này dùng hình ảnh "rừng" và "biển" để ví von về sự đồ sộ, phong phú và sâu rộng của hệ thống học thuyết, kinh sách và tư tưởng Nho giáo.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Đạo Nho xưa kia quả là "rừng nhu biển thánh", khiến người học cả đời cũng khó lòng thấu hiểu hết.
  • Trước kho tàng tri thức "rừng nhu biển thánh" ấy, nhiều nho sinh cảm thấy mình thật nhỏ bé.

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này chủ yếu được sử dụng trong văn chương, các bài viết mang tính học thuật hoặc bình luận về lịch sử tư tưởng, văn hóa cổ điển. Nó thường mang sắc thái trang trọng, tôn kính và đôi khi là cảm thán về quy mô đồ sộ của Nho học.

Biến thể và từ gần giống

• Rừng Nho: Cụm từ thường dùng để chỉ giới nho sĩ, trí thức Nho học đông đảo.
• Biển Thánh: Cụm từ ít khi dùng độc lập, chủ yếu kết hợp trong thành ngữ này để tạo hình ảnh tương phản, bổ sung cho "rừng nhu".

Từ đồng nghĩa

• Mênh mông: rộng lớn, không thấy bờ bến.
• Đồ sộ: có quy mô to lớn, vĩ đại.
• Thâm uyên: sâu sắc và rộng lớn (thường dùng cho kiến thức, học vấn).

Giải thích thành ngữ

• Cấu trúc và ý nghĩa hình ảnh: Thành ngữ sử dụng phép so sánh ẩn dụ.
  • "Rừng nhu": "Nhu" ở đây là nho (chỉ Nho giáo). "Rừng nho" ví học thuyết Nho giáo dày đặc, rậm rạp như một khu rừng, hàm ý số lượng kinh điển, sách vở, điển tích rất nhiều.
  • "Biển thánh": "Thánh" chỉ các bậc thánh hiền của Nho giáo (Khổng Tử, Mạnh Tử...). "Biển thánh" ví tư tưởng, đạo lý của các bậc thánh hiền đó mênh mông, sâu rộng như biển cả.
  • Kết hợp lại, thành ngữ "rừng nhu biển thánh" khái quát toàn bộ sự đồ sộ cả về "vật chất" (sách vở, kinh điển) lẫn "tinh thần" (tư tưởng, đạo lý) của Nho giáo.

Lưu ý sử dụng

• Đây là một thành ngữ Hán Việt cổ, mang tính văn chương bác học cao. Trong giao tiếp hàng ngày hiện đại, thành ngữ này rất ít khi được sử dụng.
• Thành ngữ thường dùng với sắc thái khẳng định hoặc cảm thán về quy mô, tầm vóc của Nho học trong lịch sử, chứ không mang nghĩa đánh giá tốt/xấu về bản chất của học thuyết này.

1. đạo nho dày như rừng, rộng như biển