Định nghĩa

1. Danh từ:
   • (Ngôn ngữ học) Dạng từ chỉ số lượng một: Hình thái ngữ pháp của danh từ, đại từ hoặc động từ dùng để chỉ một người, một vật hoặc một khái niệm duy nhất, đối lập với "số nhiều".
   • Nhóm thiểu số rất nhỏ: Một phần, một lượng hoặc một nhóm người rất ít, chiếm tỷ lệ không đáng kể trong một tổng thể.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa ngôn ngữ học):

  • Trong tiếng Việt, danh từ "cái bàn" ở dạng số ít.
  • Động từ "là" trong câu "Nó là học sinh" được chia theo chủ ngữ số ít.

• Danh từ (nghĩa chỉ nhóm nhỏ):

  • Chỉ có một số ít người tán thành ý kiến đó.
  • Loài động vật này chỉ còn tồn tại với số ít cá thể trong tự nhiên.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thuộc về số ít": Có đặc tính hoặc thuộc về nhóm rất ít, hiếm có.
  • Tài năng như anh ấy thực sự thuộc về số ít.
• Dùng trong cấu trúc so sánh: Thường đi kèm với "chỉ", "một", "rất" để nhấn mạnh tính ít ỏi.
  • Kết quả khả quan chỉ dành cho một số ít đối tượng nghiên cứu.

Biến thể và từ liên quan

• Số nhiều (n): Dạng từ chỉ số lượng từ hai trở lên; nhóm đa số, đối lập với "số ít".
• Thiểu số (n): Nhóm ít hơn, phần nhỏ. (Từ này nhấn mạnh tính chất "ít" trong so sánh hơn là hình thái ngữ pháp).
• Đơn số (n): (Từ chuyên ngành, ít dùng trong đời sống) Cách gọi khác của "số ít" trong ngôn ngữ học.

Từ đồng nghĩa

• (Với nghĩa nhóm nhỏ): Một vài, một ít, hiếm hoi, lẻ tẻ.
• (Với nghĩa ngôn ngữ học): Dạng ít (trong cặp "ít - nhiều").

Từ trái nghĩa

• Số nhiều.
• Đa số, phần lớn, hầu hết (đối với nghĩa chỉ nhóm người).

Lưu ý sử dụng

• Trong ngôn ngữ học, "số ít" là một thuật ngữ ngữ pháp chuẩn.
• Khi dùng với nghĩa chỉ nhóm người/vật ít ỏi, "số ít" thường hàm ý so sánh ngầm với một tập thể lớn hơn. Nó mang sắc thái nhấn mạnh sự khan hiếm hoặc tính chất đặc biệt.
• Cụm "một số ít" phổ biến hơn so với việc dùng riêng "số ít" khi nói về lượng.