sớm đầu tối đánh

Học thuật

Thân thiện

Định nghĩa

Thành ngữ:
- Sớm đầu tối đánh: Chỉ sự thay đổi thái độ, hành động một cách nhanh chóng, đột ngột và mâu thuẫn, từ việc đầu hàng hoặc chấp nhận thất bại sang việc quyết tâm chiến đấu trở lại chỉ trong một khoảng thời gian ngắn (từ sáng đến tối). Thành ngữ này thường dùng để phê phán sự thiếu kiên định, hay thay đổi, không có chính kiến rõ ràng.

Ví dụ sử dụng

Thành ngữ:
- Anh ta hứa sẽ từ bỏ cờ bạc, nhưng chỉ một ngày sau lại thấy anh ta ở sòng bài, đúng là "sớm đầu tối đánh". (Anh ta hứa sẽ bỏ cờ bạc, nhưng chỉ một ngày sau lại thấy anh ta ở sòng bài, thật là thay đổi nhanh chóng và mâu thuẫn.)
- Chính sách của công ty thay đổi liên tục, sáng nói một đằng, chiều làm một nẻo, chẳng khác nào "sớm đầu tối đánh". (Chính sách của công ty thay đổi liên tục, sáng nói một kiểu, chiều làm một kiểu, thật là thiếu nhất quán.)

Các cách sử dụng nâng cao

Thành ngữ này thường được dùng trong văn nói và văn viết mang tính phê phán, châm biếm để chỉ trích một cá nhân hoặc tổ chức có hành động không nhất quán, dễ dao động.
Có thể dùng để miêu tả sự thất thường trong tính cách, lập trường chính trị, hoặc các quyết định trong công việc, đời sống.

Biến thể và từ gần giống

Sớm nắng chiều mưa: Thành ngữ chỉ sự thay đổi thất thường, khó lường (thường về thời tiết, nhưng cũng có thể ẩn dụ cho tính tình, tình cảm).
Ba phải: (Tính từ) Chỉ người không có chính kiến, ai nói gì cũng gật đầu đồng ý.
Gió chiều nào che chiều ấy: Thành ngữ chỉ thói cơ hội, xu nịnh, thay đổi theo hoàn cảnh để có lợi cho mình.

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Trở mặt như trở bàn tay: Thay đổi thái độ, tình cảm một cách nhanh chóng và dễ dàng, thường theo hướng xấu đi.
Sáng nắng chiều mưa: (Như "sớm nắng chiều mưa") Chỉ sự thay đổi bất thường.
Hôm nay lưng ong, ngày mai lưng còng: Chỉ sự thay đổi nhanh chóng về hoàn cảnh, số phận (thường từ tốt sang xấu).