Định nghĩa

1. Từ nghi vấn (cổ ngữ): Dùng để hỏi về lý do, nguyên nhân hoặc cách thức, tương đương với "sao đang", "vì sao mà", "làm thế nào mà".
   • Từ này thường xuất hiện trong văn chương, thơ ca cổ điển hoặc lối nói trang trọng, mang sắc thái cổ kính.

Ví dụ sử dụng

• Trong văn thơ cổ:
  • "Sao nên non nước tan tành thế này?" (Vì sao mà non nước lại tan tành đến thế này?)
  • "Sao nên nỗi đời ta lận đận?" (Làm thế nào mà cuộc đời ta lại lận đận?)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sao nên" thường được dùng để mở đầu một câu hỏi tu từ, bày tỏ sự thắc mắc, ngạc nhiên hoặc đau xót trước một sự việc đã rồi.
  • "Sao nên ra nông nỗi ấy?" (Vì đâu mà ra nông nỗi ấy?)

Biến thể và từ gần giống

• Sao đang: Từ cổ, đồng nghĩa với "sao nên", cùng dùng để hỏi nguyên nhân.
• Vì sao: Từ hiện đại hơn, cùng nghĩa hỏi nguyên nhân.
• Tại sao: Từ hiện đại, thông dụng nhất, dùng để hỏi lý do.
• Làm sao: Dùng để hỏi về cách thức hoặc nguyên nhân (thường diễn tả sự băn khoăn).

Từ đồng nghĩa

• Vì đâu: Vì nguyên nhân gì.
• Cớ sao: Vì lẽ gì (mang sắc thái văn chương).
• Lẽ nào: Há lại, phải chăng (dùng trong câu hỏi biểu thị sự khó tin).

Lưu ý sử dụng

• "Sao nên" là từ cổ, không còn thông dụng trong giao tiếp tiếng Việt hiện đại. Ngày nay, người ta thường dùng "tại sao", "vì sao" hoặc "sao".
• Từ này chủ yếu được tìm thấy trong các tác phẩm văn học trung đại, ca dao, tục ngữ hoặc được sử dụng để tạo không khí cổ xưa, trang trọng.
• Không nhầm lẫn với cặp từ "sao" và "nên" đứng riêng lẻ. Ở đây, "sao nên" là một kết hợp cố định mang chức năng nghi vấn.

1. Nh. Sao đang.