Định nghĩa

1. Phó từ:

   • Theo ý muốn, ý thích của mình: Hành động một cách tự do, không bị ràng buộc bởi quy tắc hay sự chỉ định cụ thể nào.
   • Tự ý, tùy tiện: Làm việc gì đó mà không cần hỏi ý kiến hoặc xin phép trước.

2. Tính từ (dùng trong toán học):

   • Có thể được gán một giá trị bất kỳ: Nói về một số, một biến hoặc một tham số mà người dùng có thể tự do lựa chọn giá trị cho nó.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ:
  • Trong buổi tiệc, mọi người có thể ăn uống tùy ý. (Mọi người có thể ăn uống theo ý thích của mình.)
  • Cậu ấy tùy ý lấy sách trên kệ mà không hỏi. (Cậu ấy tự tiện lấy sách trên kệ.)
• Tính từ (toán học):
  • Trong phương trình này, x là một hằng số tùy ý. (Giá trị của x có thể được chọn bất kỳ.)
  • Hãy chọn một giá trị tùy ý cho tham số a. (Hãy tự do gán một giá trị nào đó cho a.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tùy ý sử dụng": được phép sử dụng một cách tự do, không hạn chế.
  • Khu vực này cho phép khách tùy ý sử dụng các thiết bị thể thao.
• "quyết định tùy ý": một quyết định mang tính chủ quan, cá nhân, có thể thiếu căn cứ khách quan.
  • Việc phạt học sinh phải có lý do, không thể là một quyết định tùy ý của giáo viên.

Biến thể và từ liên quan

• Tùy tiện (phó từ/tính từ): Hành động theo ý mình một cách thiếu suy nghĩ, có thể gây hậu quả xấu. (Mang sắc thái tiêu cực hơn "tùy ý").
  • Anh ta có thói quen tùy tiện thay đổi kế hoạch.
• Tự ý (phó từ): Tự mình hành động, quyết định mà không có sự đồng ý của người khác.
  • Không được tự ý rời khỏi vị trí khi chưa có chỉ thị.

Từ đồng nghĩa

• Tự do: (trong ngữ cảnh) được làm theo ý mình.
• Thoải mái: (trong ngữ cảnh) không bị gò bó, ép buộc.
• Tự tiện: (gần nghĩa với "tự ý", thường mang nghĩa xấu).

Từ trái nghĩa

• Bắt buộc: Phải làm, không có sự lựa chọn.
• Theo quy định: Tuân thủ theo các điều lệ, luật lệ đã đặt ra.
• Có điều kiện: Chỉ được phép trong những hoàn cảnh hoặc giới hạn nhất định.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Muốn làm gì thì làm": (thành ngữ) Có ý nghĩa tương tự "tùy ý", diễn tả sự tự do hành động tuyệt đối.
  • Ở đây là nhà của cậu, cậu muốn làm gì thì làm.
• "Tùy cơ ứng biến": (thành ngữ) Hành động linh hoạt theo tình huống, không cứng nhắc. Có điểm tương đồng với "tùy ý" ở sự linh hoạt, nhưng nhấn mạnh vào khả năng ứng phó.
  • Trong đàm phán, đôi khi cần phải tùy cơ ứng biến.

1. 1. ph. Theo như ý mình: Muốn ăn gì tùy ý. 2. (toán). t. Nói một số mà người ta có thể tự ý gán cho một chữ: Trị số tùy ý.