Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Vật dùng để đựng cơm, thường làm bằng vải hoặc lá, mang theo khi đi đường hoặc làm việc xa: "túi cơm" nguyên nghĩa chỉ một loại túi nhỏ, thường bằng vải, dùng để đựng cơm ăn trưa mang theo.
   • (Nghĩa bóng, khẩu ngữ) Chỉ người chỉ biết ăn mà không biết làm, kẻ vô dụng: "túi cơm" được dùng với nghĩa miệt thị để chỉ một người nào đó chỉ có mỗi việc là ăn (như cái túi đựng cơm), ý nói họ lười biếng, không có năng lực, đóng góp gì.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa đen):
  • Ông ấy đi làm đồng, trên vai vẫn đeo chiếc túi cơm vải. (Ông ấy đi làm ruộng, trên vai vẫn đeo chiếc túi đựng cơm bằng vải.)
• Danh từ (nghĩa bóng):
  • Đừng có mà trở thành cái túi cơm, suốt ngày chỉ ăn rồi lại nằm. (Đừng có mà trở thành kẻ vô dụng, suốt ngày chỉ ăn rồi lại nằm.)
  • Nó chẳng làm được tích sự gì, đúng là đồ túi cơm! (Nó chẳng làm được việc gì ra hồn, đúng là đồ vô dụng!)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đồ túi cơm": Cụm từ dùng để mắng nhiếc, chê bai ai đó là kẻ ăn hại.
  • Cả ngày chơi game, không chịu học hành, đồ túi cơm! (Cả ngày chơi điện tử, không chịu học hành, đồ ăn hại!)
• "Túi cơm mà cũng đòi...": Cấu trúc dùng để chế giễu khi một người bị coi là vô dụng lại muốn thể hiện hoặc làm việc gì đó vượt quá khả năng.
  • Túi cơm mà cũng đòi tranh luận với người ta. (Kẻ vô dụng mà cũng đòi tranh luận với người ta.)

Biến thể và từ liên quan

• Ăn hại (động từ/tính từ): Chỉ ăn mà không làm, gây tổn hại.
  • Con mèo này chẳng bắt chuột, chỉ biết ăn hại. (Con mèo này chẳng bắt chuột, chỉ biết ăn mà không làm.)
• Vô tích sự (tính từ): Không có ích lợi gì, không làm nên trò trống gì.
  • Lời nói của hắn thật vô tích sự. (Lời nói của hắn thật chẳng có ích gì.)
• Giá áo túi cơm (thành ngữ): Chỉ những thứ tầm thường, vụn vặt trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày (như giá tiền áo quần, túi cơm).

Từ đồng nghĩa (cho nghĩa bóng)

• Đồ ăn hại: Kẻ chỉ biết tiêu thụ mà không sản xuất.
• Kẻ vô dụng: Người không có khả năng hoặc không làm được việc gì có ích.

Thành ngữ liên quan

• Giá áo túi cơm: Thành ngữ chỉ những khoản chi tiêu nhỏ nhặt, thiết yếu cho cuộc sống thường nhật.
  • Công việc lương thấp, chỉ đủ trang trải giá áo túi cơm. (Công việc lương thấp, chỉ đủ trang trải những chi phí sinh hoạt cơ bản hằng ngày.)

1. X. Giá áo túi cơm.