tọa hưởng kỳ thành
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ:
- Ngồi không mà hưởng kết quả công lao của người khác: Chỉ việc không phải bỏ ra công sức, không tham gia vào quá trình lao động, nỗ lực nhưng vẫn được hưởng thụ thành quả do người khác tạo ra.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Anh ta chẳng làm gì cả, chỉ biết tọa hưởng kỳ thành từ dự án của đồng nghiệp. (Anh ta không làm gì cả, chỉ biết ngồi không mà hưởng thành quả từ dự án của đồng nghiệp.)
- Không nên có tư tưởng tọa hưởng kỳ thành, mọi thành quả đều phải do chính mình nỗ lực mới có được. (Không nên có tư tưởng ngồi không hưởng thụ, mọi thành quả đều phải do chính mình nỗ lực mới có được.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Thành ngữ này thường dùng với hàm ý phê phán, chỉ trích một thái độ ỷ lại, lười biếng, không chịu đóng góp công sức.
- Lối sống tọa hưởng kỳ thành sẽ khiến con người ta trở nên thụ động và mất đi ý chí phấn đấu.
- Có thể dùng để mô tả một hiện tượng xã hội tiêu cực.
- Hiện tượng "con ông cháu cha" tọa hưởng kỳ thành đang gây bức xúc trong dư luận.
Biến thể và từ gần giống
- Ngồi mát ăn bát vàng: Thành ngữ có nghĩa tương tự, chỉ việc nhàn hạ mà vẫn hưởng lợi lớn.
- Hưởng thụ thành quả lao động: Cụm từ mang nghĩa trung tính, chỉ việc được hưởng kết quả từ lao động (có thể của mình hoặc người khác).
Từ đồng nghĩa
- Ăn sẵn: (Khẩu ngữ) Chỉ thói quen hoặc hành động dựa dẫm, hưởng thụ mà không tự làm ra.
- Hưởng lợi trên công lao người khác: Cụm từ diễn đạt ý tương tự.
Từ trái nghĩa
- Tự lực cánh sinh: Tự mình gây dựng, không dựa vào người khác.
- Đổ mồ hôi, sôi nước mắt: Chỉ sự lao động vất vả, cực nhọc để đạt được thành quả.
Thành ngữ liên quan
- "Người trồng cây, kẻ ăn quả": Thành ngữ có sắc thái ý nghĩa gần gũi, thường dùng để than phiền về sự bất công khi người làm thì ít mà kẻ hưởng thì nhiều.
- "Có công mài sắt, có ngày nên kim": Nhấn mạnh giá trị của sự kiên trì, nỗ lực bản thân, trái ngược với tư tưởng "tọa hưởng kỳ thành".
- Ngồi không mà hưởng kết quả công lao của người khác.