Định nghĩa

1. Động từ:
   • Tản ra khắp nơi, phân tán về mọi hướng: "tứ tán" miêu tả hành động hoặc trạng thái một nhóm người hoặc vật thể di chuyển ra xa nhau, không còn tập trung tại một chỗ.
   • (Từ cổ) Chạy tán loạn: chỉ việc chạy trốn hoặc phân tán một cách hỗn loạn, thường trong tình huống khẩn cấp hoặc nguy hiểm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Đám đông tứ tán sau khi nghe tiếng nổ. (Đám đông tản ra khắp nơi sau khi nghe tiếng nổ.)
  • Quân địch bị đánh tan, tứ tán chạy về các ngả. (Quân địch bị đánh bại, chạy tán loạn về nhiều hướng.)
  • Lá cây tứ tán theo chiều gió. (Lá cây bay tản ra khắp nơi theo chiều gió.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tứ tán khắp nơi": nhấn mạnh sự phân tán rộng rãi, không giới hạn.
  • Tin tức về vụ tai nạn tứ tán khắp nơi. (Tin tức về vụ tai nạn lan truyền ra nhiều nơi.)
• "tứ tán bỏ chạy": hành động chạy trốn hỗn loạn.
  • Nghe tiếng súng, dân làng tứ tán bỏ chạy. (Nghe tiếng súng, dân làng chạy tán loạn khắp nơi.)

Biến thể và từ gần giống

• Phân tán (động từ): chia ra, tản ra nhiều nơi — gần nghĩa với "tứ tán" nhưng ít mang sắc thái hỗn loạn.
  • Công ty phân tán nhân viên ra các chi nhánh. (Công ty chia nhân viên ra nhiều nơi.)
• Tản mát (động từ): rải rác, không tập trung — thường dùng cho vật thể hoặc thông tin.
  • Sách vở tản mát khắp phòng. (Sách vở nằm rải rác khắp phòng.)
• Tan tác (động từ): vỡ vụn, phân tán hoàn toàn — mang nghĩa mạnh hơn "tứ tán".
  • Đàn chim tan tác sau cơn bão. (Đàn chim bay tán loạn sau cơn bão.)

Từ đồng nghĩa

• Tán loạn: trạng thái hỗn độn, không trật tự khi phân tán.
• Rải rác: không tập trung, ở nhiều nơi khác nhau.
• Phân ly: tách rời, chia xa (thường dùng trong văn học).

Thành ngữ liên quan

• Tứ tán bát phương: tản ra khắp tám hướng (thường dùng để chỉ sự phân tán rộng khắp).
  • Sau trận chiến, binh lính tứ tán bát phương. (Sau trận chiến, binh lính tản ra khắp mọi hướng.)