thân danh

Định nghĩa

Danh từ (cũ):
- Danh tiếng, phẩm giá cá nhân mà một người đang có: Từ này chỉ cái danh, cái tiếng gắn liền với thân phận và địa vị của một người trong xã hội, thường được nhắc đến với hàm ý nhấn mạnh sự cần thiết phải giữ gìn.
- (Dùng với hàm ý mỉa mai, châm biếm): Trong nhiều ngữ cảnh, từ này được dùng để châm biếm về danh tiếng hay địa vị mà một người có nhưng hành động lại không xứng đáng.

Ví dụ sử dụng

Các cách sử dụng nâng cao

"Coi trọng thân danh": Rất coi trọng, đặt nặng danh dự và phẩm giá cá nhân của mình.
- Ông ấy luôn coi trọng thân danh của một vị lương y. (Ông ấy luôn rất coi trọng danh tiếng và đạo đức của một thầy thuốc.)
"Đánh mất thân danh": Làm mất đi danh tiếng và sự tôn trọng của người khác dành cho mình.
- Một hành động thiếu suy nghĩ có thể khiến anh đánh mất thân danh. (Một hành động thiếu suy nghĩ có thể khiến anh đánh mất danh dự của mình.)

Biến thể và từ gần giống

Danh dự (danh từ): Danh tiếng và lòng tự trọng cần được bảo vệ. (Gần nghĩa, nhưng "danh dự" phổ biến và ít mang sắc thái mỉa mai hơn "thân danh").
Thanh danh (danh từ, cũ): Tiếng thơm, danh tiếng tốt. (Thường chỉ danh tiếng tốt đẹp, ít dùng với nghĩa mỉa mai).
Phẩm giá (danh từ): Giá trị về mặt đạo đức, tư cách của con người.

Từ đồng nghĩa

Lưu ý sử dụng

"Thân danh" là một từ Hán Việt, thường được dùng trong văn chương, lời nói trang trọng hoặc có tính chất khuyên răn, giáo huấn.
Từ này ngày nay ít dùng trong giao tiếp hàng ngày, phổ biến hơn trong văn viết hoặc các ngữ cảnh mang tính hình thức, cổ điển.
Sắc thái mỉa mai thường xuất hiện rõ khi từ này được dùng để phê phán một ai đó không xứng đáng với danh phận của mình.

d. (cũ). Cái danh mà mình đang mang (hàm ý mỉa mai). Thân danh là một nhà giáo mà không biết tự trọng.

Khám phá thêm

Các từ liên quan

Từ gần giống

Từ chứa "thân danh"