thước tỉ lệ

Người kỹ sư dùng thước tỉ lệ để đo khoảng cách trên bản đồ.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Dụng cụ đo có chia tỉ lệ: "thước tỉ lệ" là một loại thước đo, thường có hình tam giác hoặc dẹt, trên mặt được khắc vạch chia theo một tỉ lệ thu nhỏ nhất định (ví dụ: 1:100, 1:200). Dụng cụ này dùng để đo hoặc vẽ các bản vẽ kỹ thuật, bản đồ, giúp chuyển đổi chính xác giữa kích thước thực tế và kích thước trên bản vẽ.
   • Khái niệm về tỉ lệ đo: "thước tỉ lệ" cũng có thể chỉ chính tỉ lệ được dùng để thu phóng, nhưng thông thường nó chỉ vật dụng cụ thể.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Kiến trúc sư dùng thước tỉ lệ để vẽ mặt bằng ngôi nhà. (Kiến trúc sư sử dụng dụng cụ đo có chia tỉ lệ để phác thảo sơ đồ căn nhà.)
  • Thước tỉ lệ này có các vạch 1:50 và 1:100, rất tiện cho bản vẽ chi tiết. (Dụng cụ này có hai tỉ lệ thu nhỏ, phù hợp khi vẽ các công trình nhỏ hơn.)
  • Học sinh cần mang thước tỉ lệ đến lớp vẽ kỹ thuật. (Học sinh phải đem theo dụng cụ đo tỉ lệ để thực hành môn vẽ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thước tỉ lệ tam giác": loại thước tỉ lệ có hình tam giác, thường có nhiều mặt với các tỉ lệ khác nhau.

  • Thước tỉ lệ tam giác giúp người dùng chuyển đổi nhanh giữa các tỉ lệ. (Dụng cụ hình tam giác này cho phép thay đổi tỉ lệ đo mà không cần nhiều thước.)

• "thước tỉ lệ trong bản đồ": dụng cụ dùng để đo khoảng cách thực tế trên bản đồ dựa vào tỉ lệ ghi chú.

  • Khi đi thực địa, nhà địa chất thường mang theo thước tỉ lệ để ước lượng khoảng cách. (Khi làm việc ngoài hiện trường, chuyên gia địa chất sử dụng dụng cụ này để đo đạc dựa trên bản đồ.)

Biến thể và từ gần giống

• Thước đo (danh từ): dụng cụ đo chiều dài nói chung, không nhất thiết có chia tỉ lệ.

  • Thước đo này dài 30 cm. (Dụng cụ đo chiều dài thông thường.)

• Tỉ lệ xích (danh từ): tỉ lệ thu nhỏ trên bản vẽ (từ Hán Việt, ít dùng trong đời sống hàng ngày).

  • Bản đồ này có tỉ lệ xích 1:10.000. (Bản đồ được vẽ với tỉ lệ thu nhỏ 1:10.000 so với thực tế.)

Từ đồng nghĩa

• Thước đo tỉ lệ: cách gọi khác của "thước tỉ lệ", nhấn mạnh chức năng đo.
  • Anh ấy dùng thước đo tỉ lệ để kiểm tra bản vẽ. (Anh ấy sử dụng dụng cụ đo có chia tỉ lệ.)

Thành ngữ liên quan

• (Không có thành ngữ phổ biến với "thước tỉ lệ" trong tiếng Việt, vì đây là thuật ngữ kỹ thuật chuyên ngành.)