Định nghĩa

1. Danh từ (Ngôn ngữ học):
   • Tiền tố: Một hình vị (đơn vị ngữ nghĩa nhỏ nhất) được thêm vào trước một từ gốc để tạo thành một từ mới có nghĩa khác hoặc bổ sung nghĩa cho từ gốc đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong từ "bất hợp pháp", "bất-" là một tiếp đầu ngữ. (Từ "bất-" được thêm vào trước từ gốc "hợp pháp" để tạo nghĩa ngược lại.)
  • Các tiếp đầu ngữ phổ biến trong tiếng Việt bao gồm "phi-", "vô-", "siêu-". (Đây là những âm tiết thường đứng trước từ để biến đổi nghĩa.)
  • "Phản-" trong "phản động" là một tiếp đầu ngữ mang nghĩa chống lại. (Nó được ghép với từ "động" để tạo thành từ có nghĩa mới.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Phân biệt với tiếp vị ngữ và trung tố: Trong cấu tạo từ, tiếp đầu ngữ khác với tiếp vị ngữ (hậu tố, thêm ở cuối) và trung tố (thêm vào giữa từ).

  • So sánh: "bất-" (tiếp đầu ngữ) trong "bất biến", "-hóa" (tiếp vị ngữ) trong "hiện đại hóa".

• Trong nghiên cứu ngôn ngữ: Thuật ngữ này thường được dùng trong phân tích cấu tạo từ và nghiên cứu từ vựng học.

  • Việc xác định tiếp đầu ngữ giúp hiểu rõ hơn về quy tắc cấu tạo từ tiếng Việt.

Biến thể và từ gần giống

• Tiền tố: Đây là từ đồng nghĩa, được dùng phổ biến hơn trong ngôn ngữ học hiện đại để chỉ "tiếp đầu ngữ".
• Tiếp vị ngữ (Hậu tố): Hình vị được thêm vào sau từ gốc (ví dụ: "-viên" trong "giáo viên").
• Trung tố: Hình vị được chèn vào giữa từ gốc (ví dụ: "loắt choắt" từ gốc "lắt" - đây là hiện tượng đặc biệt).

Từ đồng nghĩa

• Tiền tố: Từ đồng nghĩa trực tiếp, thông dụng trong thuật ngữ ngôn ngữ học.

Lưu ý về từ loại

• Danh từ: "Tiếp đầu ngữ" chỉ được sử dụng như một danh từ. Nó không có dạng động từ hay tính từ.
• Tính từ liên quan: Có thể dùng cụm "mang tính tiếp đầu ngữ" để miêu tả đặc điểm của một hình vị.

1. X. Tiền tố.