Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Sông dài: "tràng giang" chỉ một con sông dài, rộng lớn, thường được dùng trong văn thơ để gợi lên không gian mênh mông, xa vời.
   • Dòng chảy dài cuộn trào: Hình ảnh ẩn dụ cho những điều kéo dài, liên tục, không dứt.

2. Tính từ (nghĩa bóng, thường trong văn phong cổ hoặc mỉa mai):

   • Dài dòng, rườm rà: Chỉ lời nói hoặc văn bản quá dài, thiếu cô đọng, tương tự như "tràng giang đại hải".

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Tràng giang cuồn cuộn chảy ra biển. (Con sông dài chảy mạnh mẽ ra biển.)
  • Nhìn tràng giang mênh mông, lòng người bỗng thấy cô đơn. (Ngắm dòng sông dài rộng lớn, tâm trạng trở nên buồn bã.)

• Tính từ (nghĩa bóng):

  • Bài phát biểu của ông ấy thật tràng giang, chẳng ai muốn nghe. (Bài nói quá dài dòng, khiến người nghe chán.)
  • Đừng viết tràng giang như thế, hãy đi thẳng vào vấn đề. (Đừng viết lan man, hãy tập trung.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tràng giang đại hải": Thành ngữ chỉ văn chương, lời nói dài dòng, lan man, thiếu trọng tâm.
  • Bài luận của nó dài như tràng giang đại hải, đọc mãi không hết. (Bài viết quá dài và rườm rà.)
• "tràng giang" trong thơ ca: Thường mang tính biểu tượng, gợi không gian vô tận, nỗi buồn man mác.
  • Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp. (Trong thơ Huy Cận, "tràng giang" là hình ảnh sông dài gợi nỗi buồn triền miên.)

Biến thể và từ gần giống

• Giang (danh từ): sông, dòng nước lớn.
  • Giang sơn (đất nước), giang hồ (cuộc sống phiêu bạt).
• Tràng (danh từ): dải dài, chuỗi dài.
  • Tràng cười (chuỗi tiếng cười), tràng pháo (dây pháo dài).

Từ đồng nghĩa

• Sông dài: dòng sông có chiều dài lớn.
• Dài dòng: (nghĩa bóng) lời nói hoặc văn bản quá dài, thiếu súc tích.
• Lan man: không tập trung, đi xa vấn đề chính.

Thành ngữ liên quan

• Tràng giang đại hải: Dài dòng, rườm rà như sông dài biển rộng.
  • Câu chuyện của bà cứ tràng giang đại hải, chẳng đi đến đâu. (Câu chuyện kéo dài vô tận, không có kết thúc rõ ràng.)