Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chiếu cố, xem xét lại (một cách tích cực): Hành động suy nghĩ, cân nhắc lại một vấn đề, một quyết định hoặc một lời thỉnh cầu, thường với sự khoan dung, rộng lượng hoặc thiện ý hơn so với lần trước. Từ này thường được dùng trong ngữ cảnh khiêm tốn, cầu xin sự giúp đỡ, thương xót hoặc một cơ hội khác.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Cháu biết mình có lỗi, mong bác trông lại cho một lần này. (Người nói nhận lỗi và hy vọng người nghe sẽ xem xét lại, tha thứ hoặc giúp đỡ.)
  • Đơn xin của anh ấy bị từ chối, nhưng anh ấy vẫn viết thư hy vọng hội đồng sẽ trông lại. (Người nói hy vọng hội đồng xét duyệt sẽ cân nhắc lại đơn một lần nữa.)
  • Xin ngài trông lại hoàn cảnh khó khăn của gia đình chúng tôi. (Lời cầu xin sự thương xót, giúp đỡ dựa trên việc xem xét lại hoàn cảnh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Xin... trông lại cho...": Cấu trúc cầu khiến trang trọng và khiêm nhường, thường dùng để van xin, nhờ vả.
  • Xin quý tòa trông lại cho bị cáo vì đây là lần đầu phạm tội. (Lời nài xin của luật sư hoặc người thân mong tòa án xem xét khoan hồng.)
• Dùng trong văn nói trang trọng hoặc văn viết: Từ này mang sắc thái cổ kính, trang trọng, thường xuất hiện trong thư từ, đơn từ hoặc lời nói thể hiện sự tôn kính, khẩn khoản.

Biến thể và từ liên quan

• Trông nom (động từ): Chăm sóc, coi sóc.
  • Nhờ bà trông nom đứa trẻ giúp tôi.
• Trông cậy (động từ): Nhờ vả, tin tưởng và dựa vào.
  • Cả gia đình trông cậy vào anh.
• Xem xét lại (động từ): Nhìn nhận, đánh giá lại một vấn đề (nghĩa rộng và trung tính hơn, ít hàm ý cầu xin hơn "trông lại").
  • Hội đồng sẽ xem xét lại đề xuất này.
• Chiếu cố (động từ): Quan tâm, giúp đỡ (thường dùng trong lời nhờ vả trang trọng, gần nghĩa với "trông lại").
  • Mong ông bà chiếu cố đến cháu.

Từ đồng nghĩa

• Thương xét lại: Xem xét lại với lòng thương hại, khoan dung.
• Nghĩ lại: Suy nghĩ lại (có thể dùng trong ngữ cảnh khuyên bảo, ít trang trọng hơn).
• Cân nhắc lại: Xem xét, đánh giá lại các khía cạnh (mang tính khách quan, ít hàm ý van xin).

Lưu ý sử dụng

• Sắc thái: "Trông lại" mang sắc thái khiêm nhường, khẩn khoản và trang trọng. Nó thường được dùng bởi người ở vị thế thấp hơn hoặc có lỗi để nói với người có quyền quyết định.
• Ngữ cảnh: Phù hợp với các tình huống cầu xin sự giúp đỡ, tha thứ, khoan hồng hoặc một cơ hội thứ hai. Ít dùng trong giao tiếp thông thường hàng ngày.
• Tính cổ điển: Đây là một từ có tính chất cổ điển, thường thấy trong văn chương, kịch bản tuồng chèo, hoặc lối nói trang trọng xưa hơn là trong ngôn ngữ hiện đại.

1. Chiếu cố xét lại: Xin ông trông lại cho cháu nhờ.