trả lễ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Tạ ơn bằng đồ lễ: Hành động đáp lại một ân huệ, sự giúp đỡ hoặc lòng tốt của người khác bằng cách biếu tặng một món quà, thường là đồ ăn thức uống, như một hình thức bày tỏ lòng biết ơn một cách trang trọng, có tính chất lễ nghi.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Nhà ấy giúp mình nhiều, mình phải mua chút quà để trả lễ. (Nhà đó giúp mình nhiều, mình phải mua chút quà để tạ ơn.)
- Theo phong tục, sau khi được mời ăn cỗ, khách thường trả lễ bằng một gói trà hoặc ít bánh kẹo. (Theo phong tục, sau khi được mời ăn cỗ, khách thường tạ ơn bằng một gói trà hoặc ít bánh kẹo.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Hành động mang tính xã giao và văn hóa: "Trả lễ" thường được hiểu là một nghi thức xã giao, thể hiện sự hiểu biết và tôn trọng phong tục tập quán, hơn là một giao dịch đơn thuần. Nó nhấn mạnh đến sự cân bằng trong mối quan hệ và lòng biết ơn.
- Việc trả lễ không nằm ở giá trị vật chất, mà nằm ở tấm lòng thành và sự tôn trọng.
- Trong bối cảnh lễ nghi truyền thống: Hành động này thường gắn với các dịp lễ tết, hiếu hỉ, thể hiện sự gắn kết cộng đồng.
- Ngày xưa, đi dự đám cưới người ta thường trả lễ bằng một đĩa xôi gấc hoặc gói bánh chưng.
Biến thể và từ gần giống
- Đáp lễ (động từ): Có nghĩa tương tự "trả lễ", chỉ việc đáp lại bằng một hành động, lời nói hoặc vật phẩm tương xứng, thường dùng trong văn chương hoặc ngữ cảnh trang trọng hơn.
- Tạ ơn (động từ): Hành động bày tỏ lòng biết ơn nói chung, có thể bằng lời nói hoặc hành động, không nhất thiết phải có vật phẩm ("lễ").
- Biếu xén (động từ): Hành động đưa tặng quà cáp, đôi khi mang hàm ý không tích cực (như hối lộ), khác với "trả lễ" mang sắc thái tích cực của lòng biết ơn.
Từ đồng nghĩa
- Tạ lễ: (Từ cũ, ít dùng) Có nghĩa tương tự "trả lễ".
- Đền ơn đáp nghĩa: Thành ngữ chỉ việc đáp lại ân tình, thường mang ý nghĩa sâu sắc và lâu dài hơn một hành động "trả lễ" cụ thể.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Không có cụm động từ (phrasal verbs) đặc thù nào cho từ "trả lễ" trong tiếng Việt.
Thành ngữ liên quan
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Nhắc nhở phải biết ơn người đã giúp đỡ mình. Tinh thần của thành ngữ này gần gũi với động cơ của hành động "trả lễ".
- Có đi có lại mới toại lòng nhau: Thể hiện quan niệm về sự qua lại, đáp trả trong các mối quan hệ, là cơ sở tinh thần cho việc "trả lễ".
- Tạ ơn bằng đồ lễ.