Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một loại vi khuẩn có hình que, hình đũa: "Trực khuẩn" là tên gọi chung cho các vi khuẩn có hình dạng hình que thẳng, thường được phân biệt với các vi khuẩn hình cầu (cầu khuẩn) hoặc hình xoắn (xoắn khuẩn).
   • Tên gọi khoa học của một chi vi khuẩn: Trong phân loại vi khuẩn, "Bacillus" (đọc là "trực khuẩn") cũng là tên của một chi vi khuẩn hình que, Gram dương, có khả năng tạo bào tử.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Vi khuẩn gây bệnh than là một loại trực khuẩn. (Đây là một ví dụ kinh điển về trực khuẩn gây bệnh.)
  • Dưới kính hiển vi, chúng tôi quan sát thấy nhiều trực khuẩn trong mẫu bệnh phẩm. (Mô tả hình dạng vi khuẩn quan sát được.)
  • Trực khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) là tác nhân gây bệnh lao. (Chỉ một loại trực khuẩn cụ thể gây bệnh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Trực khuẩn mủ xanh": Tên thông thường của vi khuẩn , một loại trực khuẩn Gram âm, thường gây nhiễm trùng cơ hội.
• "Trực khuẩn đường ruột": Cụm từ chỉ chung các vi khuẩn hình que thường trú trong đường tiêu hóa của người và động vật, ví dụ như .

Biến thể và từ liên quan

• Trực khuẩn học (Bacteriology): Ngành khoa học nghiên cứu về vi khuẩn, bao gồm cả trực khuẩn.
• Diệt trực khuẩn (Bacillicide): Có tính chất hoặc tác nhân tiêu diệt trực khuẩn.
• Nhiễm trực khuẩn (Bacillosis/Bacillary infection): Tình trạng nhiễm bệnh do trực khuẩn gây ra.

Từ đồng nghĩa

• Vi khuẩn hình que: Cách mô tả hình thái học tương đương.
• Bacillus: Tên gọi theo tiếng Latinh, thường dùng trong văn bản khoa học.

Các cụm từ liên quan

• Trực khuẩn Gram dương: Nhóm trực khuẩn giữ màu tím tinh thể trong phương pháp nhuộm Gram, như chi , .
• Trực khuẩn Gram âm: Nhóm trực khuẩn không giữ màu tím trong phương pháp nhuộm Gram, như chi , .
• Trực khuẩn kỵ khí: Loại trực khuẩn sống và phát triển trong môi trường không có oxy.

Thành ngữ/Khái niệm chuyên ngành liên quan

• Bệnh do trực khuẩn: Các bệnh truyền nhiễm có tác nhân là vi khuẩn hình que, ví dụ: bệnh than, bệnh lao, bệnh bạch hầu.
• Kháng sinh phổ tác dụng trên trực khuẩn: Chỉ các loại kháng sinh có hiệu quả điều trị đối với nhóm vi khuẩn này.

1. Loài vi khuẩn hình đũa : Vi trùng bệnh nhiệt thán là trực khuẩn.