Định nghĩa

1. Động từ:

   • Tiêu phí, sử dụng một cách vô ích, lãng phí: "uổng" chỉ hành động dùng thời gian, công sức, tiền bạc hoặc lời nói mà không mang lại kết quả, lợi ích gì.
   • Mất đi một cách đáng tiếc: "uổng" còn diễn tả sự mất mát hoặc hy sinh vô ích, gây cảm giác tiếc nuối.

2. Tính từ:

   • Đáng tiếc, đáng phí: Dùng để mô tả một việc, tình huống gây ra sự tiếc nuối vì đã lãng phí hoặc không đạt được điều mong muốn.
   • Không xứng đáng: "uổng" cũng chỉ điều gì đó không tương xứng với công sức hoặc giá trị đã bỏ ra.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Anh ấy uổng lời khuyên bảo nó. (Anh ấy đã nói vô ích khi khuyên bảo nó, vì nó không nghe.)
  • Chúng tôi uổng cả buổi chiều chờ đợi. (Chúng tôi đã lãng phí cả buổi chiều để chờ đợi mà không có kết quả.)

• Tính từ:

  • Uổng quá, món quà này bị hỏng mất rồi. (Thật đáng tiếc, món quà này đã bị hỏng mất.)
  • Công sức của cô ấy bỏ ra thật uổng. (Công sức của cô ấy bỏ ra không được đền đáp xứng đáng, thật đáng phí.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "uổng phí": lãng phí một cách đáng tiếc (kết hợp với "phí" để nhấn mạnh sự mất mát).

  • Đừng uổng phí thời gian vào những chuyện vô bổ. (Đừng lãng phí thời gian vào những việc không có ích.)

• "uổng công": mất công sức mà không có kết quả.

  • Nó học mãi mà không thuộc, thật uổng công. (Nó học rất nhiều nhưng không nhớ được, thật mất công vô ích.)

• "chết uổng": chết một cách vô ích hoặc đáng tiếc (thường dùng trong văn nói).

  • Anh ấy chết uổng vì tai nạn giao thông. (Anh ấy chết một cách đáng tiếc vì tai nạn giao thông.)

Biến thể và từ gần giống

• Phí (tính từ/động từ): lãng phí, không có ích — gần nghĩa với "uổng".

  • Mua đồ này phí tiền quá. (Mua đồ này lãng phí tiền bạc.)

• Lãng phí (tính từ/động từ): sử dụng không hợp lý, gây hao tổn — đồng nghĩa với "uổng" nhưng mạnh hơn.

  • Lãng phí tài nguyên là điều không nên. (Sử dụng tài nguyên một cách vô ích là điều không nên.)

• Đáng tiếc (tính từ): gây ra sự tiếc nuối — gần nghĩa với "uổng" khi dùng làm tính từ.

  • Đáng tiếc là trận đấu bị hủy. (Thật tiếc vì trận đấu bị hủy.)

Từ đồng nghĩa

• Vô ích: không mang lại lợi ích, kết quả.

  • Cố gắng vô ích. (Cố gắng mà không có kết quả.)

• Phí công: mất công sức mà không được gì.

  • Phí công đi một chuyến. (Mất công đi mà không đạt được mục đích.)

• Tiếc: cảm thấy nuối tiếc vì mất mát hoặc lãng phí.

  • Tiếc quá, tôi đã bỏ lỡ cơ hội. (Cảm thấy tiếc nuối vì đã bỏ lỡ cơ hội.)

Thành ngữ liên quan

• Uổng lời: nói mà không được ai nghe, nói vô ích.

  • Nói với nó chỉ uổng lời thôi. (Nói với nó chỉ là lãng phí lời nói, vì nó không nghe.)

• Uổng của trời: lãng phí những thứ quý giá từ thiên nhiên (thường dùng để phê phán).

  • Bỏ đi thức ăn còn ngon là uổng của trời. (Bỏ đi thức ăn còn ngon là lãng phí những thứ quý giá.)