vết chàm
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vết bẩn, vết ố do chất chàm tạo ra: "vết chàm" chỉ dấu vết màu xanh đen hoặc tím đen còn lại trên da, vải, hoặc bề mặt khác do tiếp xúc với chất chàm (một loại thuốc nhuộm thực vật).
- Vết bớt bẩm sinh trên da người: Trong y học, "vết chàm" còn dùng để chỉ các vết bớt màu xanh xám hoặc xanh đen thường xuất hiện ở vùng thắt lưng, mông của trẻ sơ sinh (tương đương với "tache mongolique" trong tiếng Pháp). Đây là hiện tượng lành tính, thường tự biến mất khi trẻ lớn lên.
Ví dụ sử dụng
Vết bẩn do chất chàm:
- Chiếc áo trắng bị vết chàm xanh khó giặt sạch. (Chiếc áo trắng có vết bẩn màu xanh từ chất chàm, rất khó làm sạch.)
- Người thợ nhuộm cẩn thận để tránh vết chàm dây ra tay. (Người thợ nhuộm chú ý không để chất chàm bám vào tay, gây vết bẩn.)
Vết bớt bẩm sinh:
- Em bé sơ sinh có vết chàm ở mông, bác sĩ bảo không sao. (Em bé mới sinh có vết bớt màu xanh ở mông, bác sĩ nói đó là hiện tượng bình thường.)
- Vết chàm trên da trẻ thường mờ dần theo thời gian. (Vết bớt bẩm sinh màu xanh trên da trẻ thường tự nhạt đi khi trẻ lớn.)
Các cách sử dụng nâng cao
"vết chàm bẩm sinh": thuật ngữ y học chỉ vết bớt màu xanh xám ở trẻ sơ sinh.
- Vết chàm bẩm sinh không gây đau đớn hay ảnh hưởng sức khỏe. (Vết bớt màu xanh bẩm sinh không gây đau hay nguy hiểm.)
"vết chàm nhuộm": vết ố do quá trình nhuộm vải.
- Công nhân phải đeo găng tay để tránh vết chàm nhuộm trên da. (Công nhân đeo găng tay để tránh bị ố màu chàm khi nhuộm.)
Biến thể và từ gần giống
Chàm (danh từ): cây chàm (dùng để nhuộm màu xanh), hoặc bệnh chàm (eczema).
- Lá chàm được dùng để nhuộm vải. (Lá cây chàm được dùng làm thuốc nhuộm màu xanh.)
- Bệnh chàm gây ngứa và mẩn đỏ trên da. (Bệnh eczema gây ngứa và mẩn đỏ.)
Vết bớt (danh từ): vết màu khác thường trên da từ khi sinh ra.
- Vết bớt trên mặt em bé rất dễ thương. (Vết màu khác thường trên mặt em bé trông đáng yêu.)
Từ đồng nghĩa
- Vết ố: vết bẩn khó tẩy rửa.
- Vết ố cà phê trên bàn rất khó lau. (Vết bẩn do cà phê trên bàn rất khó làm sạch.)
- Vết bẩn: dấu vết không sạch.
- Vết bẩn dầu mỡ trên quần áo cần xử lý ngay. (Vết bẩn do dầu mỡ trên quần áo cần được xử lý ngay lập tức.)
Thành ngữ liên quan
Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp với "vết chàm". Tuy nhiên, trong văn hóa dân gian, "chàm" đôi khi được nhắc đến trong các câu nói về nhuộm vải hoặc màu sắc.