Định nghĩa

1. Động từ:

   • Nhấc lên, nâng lên: "vổng" chỉ hành động làm cho một vật nặng, thường là đầu của một vật dài, được nâng lên hoặc bật lên khỏi vị trí ban đầu.
   • Bật lên, nhô lên: Trong một số ngữ cảnh, "vổng" mô tả sự chuyển động đột ngột lên phía trên.

2. Tính từ (phương ngữ):

   • Phổng, to ra nhanh chóng: "vổng" dùng để chỉ sự lớn lên một cách rõ rệt, thường thấy ở trẻ em hoặc cây cối.
   • Vượt trội, nổi bật: Trong một số vùng, "vổng" ám chỉ sự phát triển vượt bậc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Đòn cân vổng lên khi ta thả vật nặng. (Cán cân bật lên phía trên khi thả vật nặng xuống.)
  • Anh ấy vổng cánh cửa lên để sửa bản lề. (Anh ấy nâng cánh cửa lên để sửa bản lề.)

• Tính từ (phương ngữ):

  • Đứa bé này lớn vổng quá, mới tháng trước còn nhỏ xíu. (Đứa bé này lớn nhanh thấy rõ, mới tháng trước còn nhỏ xíu.)
  • Cây ổi trong vườn vổng lên sau trận mưa. (Cây ổi trong vườn phát triển vượt bậc sau trận mưa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "vổng lên": diễn tả hành động nâng lên hoặc bật lên mạnh mẽ.

  • Cái bẫy vổng lên khi con thú chạm vào. (Cái bẫy bật lên phía trên khi con thú chạm vào.)

• "lớn vổng": chỉ sự tăng trưởng nhanh, thường dùng trong phương ngữ.

  • Con chó này lớn vổng từ lúc mới mua. (Con chó này lớn nhanh thấy rõ từ lúc mới mua.)

Biến thể và từ gần giống

• Phổng (tính từ): to ra, lớn lên (thường dùng cho trẻ em hoặc cây cối).

  • Thằng bé phổng lên trông thấy. (Thằng bé lớn lên trông thấy.)

• Bật (động từ): nhảy lên, nảy lên — gần nghĩa với "vổng" trong ngữ cảnh động từ.

  • Cái nắp bật ra khỏi chai. (Cái nắp bật ra khỏi chai.)

Từ đồng nghĩa

• Nâng: nhấc lên, đưa lên cao.
• Nhô: đưa lên phía trên, nổi lên.
• Lớn nhanh: phát triển với tốc độ cao (dùng trong phương ngữ).

Thành ngữ liên quan

• Vổng như phổng: diễn tả sự phát triển hoặc nâng lên rõ rệt (thường dùng trong phương ngữ).
  • Cây lúa vổng như phổng sau mùa mưa. (Cây lúa phát triển nhanh thấy rõ sau mùa mưa.)