vất
Định nghĩa
Động từ (phương ngữ, như "vứt"):
- Ném, quăng, bỏ đi một vật nào đó: "vất" chỉ hành động ném hoặc quăng một vật ra xa hoặc xuống chỗ nào đó, thường mang tính chất bỏ đi.
- Vứt bỏ, loại bỏ: "vất" cũng có nghĩa là bỏ đi thứ không cần thiết.
Tính từ (phương ngữ):
- Khó khăn, vất vả, nặng nhọc: Dùng để mô tả công việc hoặc tình huống đòi hỏi nhiều sức lực, thời gian hoặc sự chịu đựng.
Động từ (phương ngữ, diễn tả sự khó khăn):
- Phải chịu đựng, phải làm việc vất vả: "vất" chỉ trạng thái phải nỗ lực nhiều để hoàn thành một việc gì đó.
Ví dụ sử dụng
Động từ (vứt):
- Vất hòn gạch xuống ao. (Ném hòn gạch xuống ao.)
- Đừng vất rác bừa bãi. (Đừng quăng rác lung tung.)
Tính từ (vất vả):
- Công việc vất lắm. (Công việc rất nặng nhọc.)
- Đường đi vất quá. (Con đường đi rất khó khăn.)
Động từ (phải chịu đựng):
- Làm xong việc này còn vất. (Hoàn thành việc này còn phải vất vả thêm.)
- Nó vất lắm mới kiếm được miếng ăn. (Nó rất vất vả mới kiếm được miếng ăn.)
Các cách sử dụng nâng cao
"vất vả" (tính từ ghép): khó nhọc, cực khổ.
- Cuộc sống vất vả nơi đô thị. (Cuộc sống cực nhọc ở thành phố.)
"vất ngả" (phương ngữ): đổ ngã, quật ngã.
- Cơn gió mạnh vất ngả cây cối. (Cơn gió mạnh quật ngã cây cối.)
"vất đi" (cụm động từ): bỏ đi, loại bỏ.
- Vất đi những thứ không cần thiết. (Loại bỏ những thứ không cần.)
Biến thể và từ gần giống
Vứt (động từ): ném, quăng — từ phổ thông hơn "vất".
- Vứt rác vào thùng. (Ném rác vào thùng.)
Vất vả (tính từ): khó nhọc, cực khổ — mở rộng từ nghĩa "vất".
- Anh ấy làm việc vất vả cả ngày. (Anh ấy làm việc cực nhọc cả ngày.)
Vất ngả (động từ): đổ ngã, làm nghiêng.
- Cơn bão vất ngả nhiều nhà cửa. (Cơn bão làm đổ ngã nhiều nhà cửa.)
Từ đồng nghĩa
- Ném: quăng, liệng (với nghĩa động từ "vất").
- Quăng: ném mạnh ra xa.
- Khó nhọc: vất vả, nặng nhọc (với nghĩa tính từ).
- Cực khổ: gian nan, chịu nhiều khó khăn.
Thành ngữ liên quan
Vất chân chạy: chạy rất nhanh và vất vả.
- Nó vất chân chạy để kịp giờ. (Nó chạy hết sức để kịp giờ.)
Vất tay làm: làm việc hết sức lực.
- Vất tay làm mới có cái ăn. (Phải làm việc cực nhọc mới có miếng ăn.)