Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Đau đớn, thê thảm đến cực độ: "xé ruột" mô tả cảm giác hoặc âm thanh gây ra nỗi đau tinh thần dữ dội, như thể xé nát nội tâm. Thường dùng để chỉ tiếng khóc, tiếng kêu thảm thiết.
   • Gây xúc động mạnh, não lòng: Dùng để miêu tả những tình huống, hình ảnh hoặc âm thanh khiến người nghe, người xem cảm thấy đau đớn tột cùng.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Tiếng kêu xé ruột của người mẹ khi mất con. (Âm thanh thê thảm, đau đớn tột độ của người mẹ.)
  • Cảnh tượng xé ruột ấy khiến ai cũng rơi nước mắt. (Hình ảnh gây xúc động mạnh, não lòng đến mức ai cũng khóc.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xé ruột xé gan": Cách nói nhấn mạnh hơn, chỉ nỗi đau tột cùng, như thể cả ruột gan đều bị xé nát.

  • Nỗi đau xé ruột xé gan khi chứng kiến tai nạn. (Nỗi đau cực kỳ dữ dội, không thể tả xiết.)

• "tiếng kêu xé ruột": Cụm từ cố định, thường dùng trong văn chương để miêu tả tiếng khóc, tiếng la hét đầy thảm thiết.

  • Tiếng kêu xé ruột vang lên giữa đêm khuya. (Âm thanh thê lương, đau đớn vọng ra trong bóng tối.)

Biến thể và từ gần giống

• Xé lòng (tính từ): đau đớn, não lòng — tương tự như "xé ruột" nhưng nhẹ hơn.

  • Nỗi đau xé lòng khi xa quê. (Nỗi buồn sâu sắc, khó chịu.)

• Xé gan (tính từ): đau đớn, giận dữ cực độ — nhấn mạnh cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ.

  • Tiếng la xé gan vì tức giận. (Âm thanh thét lên vì cơn giận dữ tột cùng.)

Từ đồng nghĩa

• Thê thảm: bi thương, đau đớn đến mức thảm hại.
• Não lòng: gây xúc động mạnh, khiến lòng đau đớn.
• Đau đớn: cảm giác khổ sở, khó chịu về thể xác hoặc tinh thần.

Thành ngữ liên quan

• Xé ruột xé gan: Đau đớn, thảm thiết đến tột độ.
  • Cảnh cha mẹ mất con thật xé ruột xé gan. (Hình ảnh ấy gây nỗi đau không thể chịu nổi.)