Định nghĩa

1. Động từ:
   • Di chuyển một khoảng cách ngắn, thay đổi vị trí một chút: Hành động làm cho một vật thể hoặc bản thân chuyển từ vị trí này sang vị trí khác trong một phạm vi không lớn.
   • Thay đổi, biến đổi ít nhiều (về trạng thái, số lượng, thời gian): Dùng để chỉ sự thay đổi không đáng kể, nằm trong một khoảng hoặc phạm vi nhất định.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa di chuyển):
  • Anh ấy xê dịch chiếc ghế ra xa bàn một chút.
  • Bức tượng được đặt trên bệ vững chắc, không thể xê dịch.
  • Bóng cây xê dịch theo ánh nắng chiều.
• Động từ (nghĩa thay đổi):
  • Nhiệt độ trong phòng xê dịch từ 25 đến 28 độ C.
  • Lịch họp có thể xê dịch sang tuần sau.
  • Giá cả chỉ xê dịch trong một biên độ hẹp.

Các cách sử dụng nâng cao

• "xê dịch" trong văn chương, triết lý: Thường được dùng với nghĩa bóng, chỉ sự thay đổi về tư tưởng, cảm xúc, hoặc trải nghiệm cuộc sống.
  • Sau chuyến đi, tâm hồn anh có chút xê dịch.
  • Những chuyến xê dịch giúp mở rộng tầm mắt và hiểu biết.

Biến thể và từ gần giống

• Di dịch (động từ): Từ đồng nghĩa, thường dùng trong văn chương hoặc ngữ cảnh trang trọng hơn để chỉ sự di chuyển, thay đổi vị trí.
• Dịch chuyển (động từ): Nhấn mạnh sự thay đổi vị trí một cách rõ rệt, có thể dùng cho cả khoảng cách lớn hoặc nhỏ.
• Thay đổi (động từ): Nghĩa rộng hơn, bao hàm mọi sự biến đổi, không chỉ giới hạn trong phạm vi nhỏ.

Từ đồng nghĩa

• Di chuyển: Thay đổi vị trí.
• Dời: Hành động làm cho vật gì đó chuyển chỗ.
• Dao động: Thay đổi lên xuống quanh một mốc (thường dùng cho số liệu, trạng thái).

Từ trái nghĩa

• Cố định: Ở nguyên một chỗ, không thay đổi.
• Bất động: Hoàn toàn không di chuyển.
• Ổn định: Ở trạng thái cân bằng, không biến động.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Không xê dịch được": Không thể thay đổi, di chuyển hoặc điều chỉnh.
  • Quan điểm của ông ấy về vấn đề này là không xê dịch được.
• "Xê dịch đôi chút": Thay đổi một lượng rất nhỏ, không đáng kể.
  • Kế hoạch chỉ cần xê dịch đôi chút là sẽ hoàn hảo.

1. đg. 1 Chuyển vị trí trong quãng ngắn (nói khái quát). Xê dịch bàn ghế trong phòng. Giữ chắc, không để bị xê dịch. Bóng nắng xê dịch dần trên thềm. 2 (id.). Thay đổi, biến đổi ít nhiều. Nhiệt độ xê dịch từ 20O đến 25OC. Thời gian có xê dịch.