Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ngu dốt, đần độn: "xuẩn" chỉ trạng thái thiếu trí thông minh, khả năng suy nghĩ hoặc xử lý tình huống một cách kém cỏi, thường mang ý nghĩa tiêu cực hoặc miệt thị.
   • Không hợp lý, ngớ ngẩn: "xuẩn" cũng có thể được dùng để mô tả một hành động, quyết định hoặc ý tưởng thiếu logic, gây khó chịu hoặc cười nhạo.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (ngu dốt):

  • Con người xuẩn không thể hiểu được bài toán đơn giản này. (Người đần độn không thể hiểu nổi bài toán dễ.)
  • Anh ta hành động thật xuẩn khi không chịu nghe lời khuyên. (Anh ta hành xử ngu ngốc khi bỏ qua lời khuyên.)

• Tính từ (không hợp lý):

  • Ý kiến đó thật xuẩn, chẳng có cơ sở nào cả. (Ý kiến đó ngớ ngẩn, không có căn cứ.)
  • Đừng làm những việc xuẩn như vậy nữa! (Đừng làm những việc ngốc nghếch như thế nữa!)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xuẩn ngốc": nhấn mạnh tính ngu dốt và ngớ ngẩn.

  • Hành vi xuẩn ngốc của hắn khiến mọi người tức giận. (Hành vi ngu dốt và ngớ ngẩn của hắn làm mọi người phẫn nộ.)

• "xuẩn xuẩn" (dạng láy, ít dùng): gợi tả trạng thái đần độn một cách rõ rệt.

  • Cái nhìn xuẩn xuẩn của anh ta làm tôi khó chịu. (Ánh mắt đần độn của anh ta khiến tôi bực mình.)

Biến thể và từ gần giống

• Xuẩn động (tính từ): ngu dốt và vụng về, thường dùng trong văn phong cổ.

  • Người xuẩn động khó mà thành công. (Người ngu dốt và vụng về khó mà đạt được thành công.)

• Xuẩn xuẩn (tính từ, láy): nhấn mạnh sự đần độn, nhưng hiếm dùng trong tiếng Việt hiện đại.

Từ đồng nghĩa

• Ngu dốt: thiếu trí tuệ, kém hiểu biết.
• Đần độn: chậm hiểu, kém thông minh.
• Ngốc nghếch: khờ dại, thiếu suy nghĩ.
• Ngớ ngẩn: lố bịch, thiếu hợp lý.

Thành ngữ liên quan

• Xuẩn như bò: so sánh với con bò để chỉ sự ngu dốt tột độ.

  • Nó xuẩn như bò, chẳng hiểu gì cả. (Nó ngu dốt như bò, chẳng hiểu điều gì.)

• Xuẩn đến nỗi không biết gì: nhấn mạnh mức độ ngu dốt cực kỳ.

  • Anh ta xuẩn đến nỗi không biết gì về cuộc sống. (Anh ta ngu dốt đến mức không biết gì về cuộc sống.)