đứ

Trời lạnh quá, tay chân tôi đứ ra hết.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cứng đờ, không cử động được: Trạng thái cơ thể hoặc bộ phận cơ thể bị co cứng, mất khả năng vận động, thường do lạnh, sợ hãi hoặc chết.
   • Chết cứng: Trạng thái của xác chết đã cứng lại.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Trời lạnh quá, tay chân tôi đứ ra hết. (Trời lạnh quá, tay chân tôi cứng đờ ra hết.)
  • Nghe tin dữ, mặt mày nó đứ đi, không nói được lời nào. (Nghe tin dữ, mặt mày anh ta đờ ra, không nói được lời nào.)
  • Con chim đã chết đứ từ sáng. (Con chim đã chết cứng từ sáng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chết đứ": chết và thân thể đã cứng lại.

  • Tìm thấy nó trong rừng, đã chết đứ. (Tìm thấy nó trong rừng, đã chết cứng.)

• "đứ đừ" (cách nói khác của "đứ"): cứng đờ, không cử động.

  • Sợ quá, đứng đứ đừ tại chỗ. (Sợ quá, đứng cứng đờ tại chỗ.)

Biến thể và từ gần giống

• Cứng đờ: (tính từ) có nghĩa tương tự "đứ", chỉ trạng thái cứng và không cử động.
• Tê cứng: (tính từ) chỉ trạng thái mất cảm giác và khó cử động, thường do lạnh.
• Đờ ra: (động từ) chỉ hành động trở nên đờ đẫn, không phản ứng.

Từ đồng nghĩa

• Cứng ngắc: rất cứng, không lay chuyển.
• Đông cứng: bị đóng băng, trở nên cứng.

Lưu ý sử dụng

• Từ "đứ" thường được dùng trong văn nói, mang tính chất khẩu ngữ.
• Thường đi kèm với các từ như "ra", "đi" (đứ ra, đứ đi) để diễn tả trạng thái thay đổi.
• Kết hợp phổ biến nhất là "chết đứ".