Định nghĩa

1. Động từ:
   • Tha miễn hình phạt cho phạm nhân đã bị kết án, coi đó là một đặc ân của nhà nước: Hành động của cơ quan có thẩm quyền (thường là nguyên thủ quốc gia hoặc quốc hội) trong việc miễn hoặc giảm hình phạt cho một hoặc một nhóm phạm nhân dựa trên các điều kiện pháp lý cụ thể, thể hiện lòng khoan hồng của nhà nước.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Nhân dịp Quốc khánh, Chủ tịch nước đã ân xá cho một số phạm nhân có hoàn cảnh đặc biệt.
  • Quốc hội thông qua nghị quyết về việc ân xá cho các phạm nhân phạm tội ít nghiêm trọng.
  • Lệnh ân xá được ban hành sau khi phạm nhân đã chấp hành được một phần hình phạt.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đại xá": Là một hình thức ân xá trên quy mô rộng lớn, thường áp dụng cho nhiều loại tội phạm hoặc nhiều nhóm phạm nhân vào những dịp đặc biệt trọng đại của đất nước.
  • Lệnh đại xá nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.
• "Đặc xá": Là hình thức ân xá do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho phạm nhân đã chấp hành án phạt tù một thời gian nhất định, có nhiều tiến bộ, vào dịp lễ lớn hoặc sự kiện trọng đại.
  • Hội đồng Tư vấn đặc xá xem xét hồ sơ của các phạm nhân đề nghị.

Biến thể và từ liên quan

• Ân xá (danh từ): Chỉ chính sách, quyết định hoặc hành động ân xá.
  • Chính sách ân xá thể hiện truyền thống nhân đạo.
• Ân giảm (động từ): Giảm nhẹ hình phạt (có thể là giảm mức án hoặc giảm thời hạn chấp hành án), khác với ân xá là tha miễn hoàn toàn hoặc một phần hình phạt.
• Ân tha (động từ): Tha tù trước thời hạn khi có điều kiện đặc biệt (như ốm đau nặng, gia đình có hoàn cảnh khó khăn...), phạm vi hẹp hơn ân xá.

Từ đồng nghĩa

• Khoan hồng: Thể hiện sự rộng lượng, tha thứ (nghĩa rộng hơn, có thể không mang tính pháp lý chính thức như ân xá).
• Tha tội: Miễn tội (cách nói thông thường).

Từ trái nghĩa

• Trừng phạt: Dùng hình phạt để trị tội.
• Xử án: Xét xử và tuyên án phạt.
• Bắt giam: Bắt và giam giữ.

Cụm từ và thuật ngữ liên quan

• Lệnh ân xá: Văn bản pháp quy chính thức công bố việc ân xá.
  • Công bố lệnh ân xá trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Đối tượng được ân xá: Những phạm nhân đủ điều kiện để được xem xét tha miễn theo quy định của pháp luật.
• Hồ sơ đề nghị ân xá: Tài liệu pháp lý trình lên cơ quan có thẩm quyền để xem xét việc ân xá cho một phạm nhân.

1. đg. Tha miễn hình phạt cho phạm nhân đã bị kết án, coi đó là một đặc ân của nhà nước. Ra lệnh ân xá một số phạm nhân.