Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Yên tĩnh và dịu dàng: Trạng thái thanh bình, nhẹ nhàng, không có sự ồn ào, xáo trộn hay căng thẳng.
   • Nhẹ nhàng, ngọt ngào: Thường dùng để miêu tả cảm xúc, kỷ niệm hoặc không khí mang lại cảm giác dễ chịu, yên ả.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cuộc sống ở vùng quê thật êm đềm. (Cuộc sống ở vùng quê thật yên tĩnh và dịu dàng.)
  • Họ có một cuộc hôn nhân êm đềm suốt mấy chục năm. (Họ có một cuộc hôn nhân yên ả, hạnh phúc suốt mấy chục năm.)
  • Kỷ niệm êm đềm thuở ấu thơ. (Kỷ niệm ngọt ngào, yên bình thuở nhỏ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "êm đềm trướng rủ màn che": Thành ngữ/câu thơ cổ, vẽ nên khung cảnh yên tĩnh, kín đáo, thanh bình.

  • Cảnh vật nơi đây gợi nhớ đến câu "êm đềm trướng rủ màn che". (Cảnh vật nơi đây gợi nhớ đến sự yên tĩnh, kín đáo.)

• Dùng trong văn chương: Từ thường xuất hiện trong thơ ca, văn học để tả cảnh, tả tình một cách thi vị, gợi cảm.

  • Dòng sông chảy êm đềm trong buổi chiều tà. (Dòng sông chảy một cách lặng lẽ, hiền hòa trong buổi chiều tà.)

Biến thể và từ gần giống

• Êm ái (tính từ): Ấm áp và dễ chịu, thường chỉ cảm giác về vật chất (giấc ngủ, áo quần) hoặc tinh thần (lời nói).
  • Giọng nói êm ái. (Giọng nói nhẹ nhàng, dễ nghe.)
• Êm dịu (tính từ): Nhẹ nhàng và làm dịu đi, thường dùng cho âm thanh, ánh sáng hoặc tính cách.
  • Ánh đèn êm dịu. (Ánh đèn có ánh sáng nhẹ nhàng.)
• Thanh bình (tính từ): Yên ổn, không có loạn lạc, chiến tranh.
  • Một buổi sáng thanh bình. (Một buổi sáng yên tĩnh và bình yên.)

Từ đồng nghĩa

• Lặng lẽ: Yên tĩnh, không có tiếng động.
• Hiền hòa: Tính cách hoặc dòng chảy ôn hòa, nhẹ nhàng.
• Bình yên: Trạng thái yên ổn, không có sóng gió.

Từ trái nghĩa

• Ồn ào: Có nhiều tiếng động lớn, náo nhiệt.
• Sóng gió: Có nhiều biến cố, khó khăn, trắc trở (dùng cho cuộc sống, số phận).
• Gập ghềnh: Không bằng phẳng, nhiều trở ngại (nghĩa đen và nghĩa bóng).

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Phẳng lặng êm đềm: Cuộc sống hoặc sự việc diễn ra một cách suôn sẻ, không có gì xáo trộn.
  • Mong cho đời con được phẳng lặng êm đềm. (Mong cho cuộc đời con được suôn sẻ, bình yên.)
• Sống một cuộc đời êm đềm: Sống một cuộc sống bình lặng, không bon chen, xô bồ.
  • Cụ già ấy chỉ muốn sống một cuộc đời êm đềm bên con cháu. (Cụ già ấy chỉ muốn sống một cuộc sống bình lặng bên con cháu.)

1. t. Yên tĩnh và dịu dàng: Êm đềm trướng rủ màn che (K).